Εκδήλωση για τα 70 χρόνια από τη δολοφονία του Γιάννη Ζέβγου

Το μεσημέρι της 20ης Μαρτίου 1947 δολοφονείται στο κέντρο της Θεσσαλονίκης το ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ Γιάννης Ζέβγος (Ταλαγάνης, το πραγματικό του όνομα). Την ώρα που τα πτώματα συσσωρεύονται στην Ελλάδα του Εμφυλίου, αλήθεια τι σημασία έχει ένα παραπάνω; Ο χωροχρόνος της δολοφονίας, η επίσημη κυβερνητική εκδοχή που την απέδωσε σε προσωπικούς λόγους, η πανάλαφρη ποινή που επιβλήθηκε στον δράστη, αλλά κι ότι λίγα μέτρα παραπέρα συνεδρίαζε μια Διεθνής Ερευνητική Επιτροπή του ΟΗΕ, νομίζουμε ότι κάνουν αυτό το πτώμα να ξεχωρίζει και να ...
προστίθεται στα φαντάσματα που στοιχειώνουν την πόλη.
Εβδομήντα χρόνια μετά τη δολοφονία περπατάμε στα μέρη που έγιναν τα γεγονότα και συζητάμε για τις συνθήκες μέσα στις οποίες εξελίχθηκαν, προσπαθώντας να καταλάβουμε τα πώς και τα γιατί μιας μισοξεχασμένης ιστορίας:
20 Μαρτίου, 18:00, γωνία Τσιμισκή με Αγ. Σοφίας
Περιήγηση στα τελευταία βήματα του Ιωάννη Ταλαγάνη
Επιμέλεια: Γιάννης Γκλαρνέτατζης
20 Μαρτίου 19:30, Κοινωνικό Κέντρο/Στέκι Μεταναστών, Ερμού 23
Συζήτηση για την πολιτική συγκυρία της δολοφονίας, την επιλογή μεταξύ νόμιμης και παράνομης δράσης του ΚΚΕ και το ιστορικό έργο του Γ. Ζέβγου
Εισηγούνται: Κώστας Παλούκης, Βασίλης Τσιράκης

Οι αρχειομαρξιστές στον εμφύλιο πόλεμο: Το «Τρίτο Μέτωπο» και «ο αγώνας για το τσάκισμα της ανταρσίας»

Κώστας Παλούκης

"Διαστάσεις του ελληνικού εμφυλίου πολέμου 1946-1949"

Συνέδριο στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, 7-12 Δεκεμβρίου 2016.

Το Κομμουνιστικό Αρχειομαρξιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΑΚΕ) είναι το όνομα της αρχειομαρξιστικής οργάνωσης από το 1935 μέχρι το 1947. Την περίοδο 1930 -1935 ονομαζόταν Κομμουνιστική Οργάνωση Μπολσεβίκων Λενινιστών Αρχειομαρξιστών Ελλάδας (ΚΟΜΛΕΑ) και σίγουρα ήταν πολύ πιο μαζική από το ΚΑΚΕ. Την περίοδο της κατοχής το ΚΑΚΕ έδρασε στην βάση του εαμικού κινήματος, ενώ στα Δεκεμβριανά είχε ως αίτημα να μετατραπεί ο ΕΛΑΣ σε πραγματικό επαναστατικό στρατό και να καταλάβει την εξουσία. Στο παρόν σημείωμα θα παρουσιάσω την στροφή της αρχειομαρξιστικής ομάδας προς την σοσιαλδημοκρατία και τελικά την αλλαγή στρατοπέδου και το πέρασμα στο αντικομμουνιστικό μπλοκ.

Στα 1945-1946 το ΚΑΚΕ θεωρεί πως η ΕΣΣΔ προσχωρεί στις μεθόδους των ιμπεριαλιστικών κρατών καθώς συμμετέχει σε στρατιωτική κατοχή στις ηττημένες χώρες και επιδιώκει διαρρύθμιση συνόρων όχι με βάση την εθνολογική σύνθεση, αλλά με βάση των στρατηγικών της συμφερόντων. Δηλώνει απογοήτευση γιατί η είσοδος του κόκκινου Στρατού δε σήμαινε αντικαπιταλιστική επανάσταση όπως ήλπιζε και χρεώνει την ευθύνη αυτή στον Στάλιν.[1] Σύντομα εξελίσσει αυτήν την άποψη και παρουσιάζει την ΕΣΣΔ ως το αντίθετο του αμερικανικού καπιταλισμού, καθώς εξίσου στηρίζει την δική της παραγωγική ανάπτυξη καταστρέφοντας τις παραγωγικές δυνάμεις των κατεχόμενων χωρών. Συνεπώς, «η σοβιετική ηγεσία γίνεται από τα πράγματα συντηρητική και αντιδραστική», καθώς «ανάμεσα στους δύο όγκους (Ρωσσία και Αμερική) συμπιέζεται ασφυκτικά σήμερα ο κόσμος». Το καθήκον λοιπόν των κομμουνιστών σύμφωνα με το ΚΑΚΕ δεν είναι να βοηθούν αυτές τις δυνάμεις, αλλά να ανατρέψουν τον καπιταλισμό.[2]

Σταδιακά, το ΚΑΚΕ αναβιβάζει, αν και με μια καθυστέρηση, τους φόνους των μελών του σε κεντρικό διαχωριστικό σημείο απέναντι στο Εαμικό μπλοκ. Ωστόσο, ενόψει τον εκλογών προτείνει κοινό πολιτικό συνασπισμό ΚΚΕ, ΣΚ-ΕΛΔ, τροτσκιστές και ΚΑΚΕ με στόχο αυτός ο συνασπισμός να μην περιοριστεί απλά στο μποϊκοτάρισμα των εκλογών, αλλά να αγωνιστεί για τις δημοκρατικές ελευθερίες. Μετά τις εκλογές καλούσε σε αγώνες «κατά της τρομοκρατίας, για τις δημοκρατικές ελευθερίες, για τη διάλυση της νόθου βουλής, για τη διενέργεια ελεύθερων εκλογών, για την ανεξαρτησία, για τη μη επαναφορά του βασιλιά, για ένα επίπεδο ζωής πολιτισμένου ανθρώπου», «κατά του νέου πολέμου» και «για την ανατροπή της κεφαλαιοκρατίας, για το σοσιαλισμό».[3]

Η αρχειομαρξιστική ομάδα καλούσε απέναντι στη λευκή τρομοκρατία, νόμιμη και παράνομη, σε οργάνωση της αυτοάμυνας και αντίσταση. Στα μέσα του 1946 υποστηρίζει κριτικά το νέο αντάρτικο που αναπτύσσεται στην Ελλάδα. Θεωρεί ότι  δεν ελέγχεται, αλλά σαμποτάρεται από το ΚΚΕ.[4] Το ΚΑΚΕ αναγνωρίζει πως «οι προδομένοι της Βάρκιζας έχουν απόλυτα δίκιο να υπερασπίσουν τη ζωή τους». Ωστόσο, εκτιμά πως «δεν υπάρχουν οι ίδιες αντικειμενικές δυνατότητες όπως επί κατοχής για τη δημιουργία του και την ανάπτυξη του» αντιστασιακού κινήματος και την διεκδίκηση της εξουσίας. Για τους αρχειομαρξιστές η μόνη λύση είναι η γενική πολιτική αμνηστία και η επιστροφή σε μια νομιμότητα. Παράλληλα, δηλώνουν πως θα αγωνιστούν ενάντια στο ψήφισμα για το ΚΚΕ και πως είναι αποφασισμένοι να υποστούν θυσίες για να ανατρέψουν τόσο το ίδιο, όσο και  τους συντάκτες του. Τέλος, καλούσαν μέχρι τον Ιούνιο σε αποχή από το δημοψήφισμα για την βασιλεία.[5]

Η αρχειομαρξιστική ομάδα για πρώτη φορά στην ιστορία της διαχωρίζει τον «επαναστατικό αγώνα» σε στάδια διακρίνοντας τον άμεσο αγώνα για την δημοκρατία από τον αγώνα για την επανάσταση.[6] Αυτή η τομή διευρύνεται γρήγορα μετασχηματίζοντας το ΚΑΚΕ σε σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. Σύντομα λοιπόν αλλάζει θέση αποφασίζοντας «να κινητοποιήσει όλες του τις δυνάμεις για την επιτυχία του αγώνα υπέρ της δημοκρατίας και ενάντια στη βασιλεία», ενώ πλέον διαχωρίζει τα αστικά κόμματα σε φιλομοναρχικά και δημοκρατικά». Για τους αρχειομαρξιστές πλέον μέσα από την «αληθινή, οικονομική και πολιτική δημοκρατία» θα επέλθει ο θρίαμβος του σοσιαλισμού.[7]

Το ΚΚΕ παρουσιάζεται στις αναλύσεις της αρχειομαρξιστικής ομάδας ολοένα και πιο συχνά «δεσμευμένο απέναντι της ρώσσικης πολιτικής απ’ την οποία εξαρτάται και καθοδηγείται» και χαρακτηρίζεται ως όργανο της Ρωσίας. Την ίδια στιγμή, το ΚΑΚΕ αρχίζει να εξελίσσει την άποψή του για την ΕΣΣΔ. Συγκεκριμένα, συγκρίνοντας την παραγωγή, την ζωή και την οικονομική ανάπτυξη της σοβιετικής ένωσης με τον δυτικό καπιταλισμό εκτιμά πλέον πως ο σταλινισμός έχει εγκαταλείψει τον δρόμο προς τον σοσιαλισμό. Κατηγορεί την ΕΣΣΔ  για τη συμμετοχή της στο Προεδρείο των τριών για την Ειρήνη με το επιχείρημα ότι αυτή η συμμετοχή δεν συνιστά πλέον μια θετική βοήθεια για το εργατικό κίνημα, αλλά αντίθετα δρα κατασταλτικά συντελώντας στην ματαίωση της επανάστασης την επομένη του πολέμου τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα. Η Ρωσική πολιτική στην Ευρώπη και τα Βαλκάνια κατηγορείται ότι έχει εγκαταλείψει τις αρχές του διεθνισμού και της αυτοδιάθεσης των λαών και έχει υιοθετήσει «μια εθνικιστική πολιτική διείσδυσης και επέκτασης».[8]

Ο νέος στόχος του ΚΑΚΕ είναι τα δημοκρατικά κόμματα να αγωνιστούν για ομαλότητα και ελεύθερες εκλογές.[9] Την ίδια στιγμή η λευκή τρομοκρατία εντείνεται έχοντας θύματα και από τη μεριά του ΚΑΚΕ. Ωστόσο, η αρχειομαρξιστική ηγεσία αποστασιοποιείται για πρώτη φορά στην ιστορία του ρεύματος από τον κομμουνιστικό πόλο με σοβιετική αναφορά υποστηρίζοντας την ανάγκη μιας ανεξάρτητης πολιτικής. Υποστηρίζοντας την βήμα προς βήμα πάλη για κάθε ελευθερία αναζητά μια δημοκρατική κυβέρνηση κατευνασμού στο πρόσωπο του Σοφούλη που θα αποτρέψει όξυνση της αγγλικής παρέμβασης και μια νέα ένοπλη αναμέτρηση, ενώ ζητά την αμνηστία για όλους χωρίς προϋποθέσεις ως πρώτο όρο αποκατάστασης εσωτερικού κατευνασμού. Ο σοσιαλισμός θεωρείται πια ότι ανήκει στους «τελικούς σκοπούς του αγώνα», ενώ οι δημοκρατικές λύσεις προβάλλονται ως οι «μόνες δυνατές να βγάλουν την χώρα από το σημερινό αδιέξοδο».[10]

Η νέα αυτή κατεύθυνση επιβεβαιώνεται με τις αποφάσεις της 10^ης ολομέλειας της ΚΕ του ΚΑΚΕ και βρίσκεται σε πλήρη ακολουθία με τις μετατοπίσεις του Διεθνούς Επαναστατικού Μαρξιστικού Κέντρου στο οποίο το ΚΑΚΕ έχει ενταχθεί από το 1939. Στο Κέντρο αυτό συμμετείχαν μεταξύ άλλων το ισπανικό ΠΟΥΜ και το βρετανικό ILP (Ανεξάρτητο Εργατικό Κόμμα) το οποίο το 1947 εντάχθηκε ως αριστερή πλατφόρμα στο Εργατικό Κόμμα. Η αρθρογραφία του Γιωτόπουλου στην Πάλη των Τάξεων υποδεικνύει αυτές τις αλλαγές.[11] Το ΑΕΚ και μέσω αυτού το ΚΑΚΕ θεωρεί ότι το μοντέλο της κεντρικά σχεδιασμένη κοινωνίας τύπου έχει κοινή βάση σε ναζισμό  και ΕΣΣΔ η οποία δεν τραβάει πια τον δρόμο της σοσιαλιστικής ισότητας και προτάσσει μια κεντρικά σχεδιασμένη κοινωνία με ελευθερία. Παράλληλα, η αρχειομαρξιστική εφημερίδα Πάλη των Τάξεων δημοσιεύει κείμενα του Μαρσώ Πιβέρ, μέλους της διεθνούς τάσης τους, με τίτλο «σοσιαλισμός και ελευθερία» απέναντι στον σοσιαλισμό χωρίς ελευθερία της ΕΣΣΔ. Σε άλλο κείμενο ο Πιβέρ χωρίζει τον κόσμο σε δύο συνασπισμούς, τον δυτικό και τον ανατολικό, και σε ένα τρίτο μέτωπο εναντίον και των δύο, ένα «ευρωπαϊκό επαναστατικό σοσιαλιστικό ανεξάρτητο από τα δύο μπλοκ» με σκοπό στην Ευρώπη μιας αταξικής κοινωνίας. Τέλος, δημοσιεύεται άρθρο του Βίκτορ Σερζ με τίτλο «ο αγώνας για τη σοσιαλιστική δημοκρατία στη Ρωσίας υποστηρίζοντας την ανάγκη του εκδημοκρατισμού της ολοκληρωτικής ΕΣΣΔ.[12]

Το ΚΑΚΕ υποστηρίζει πως διατυπώνει το όραμα του επαναστατικού απελευθερωτικού σοσιαλισμού και του διεθνισμού, όμως τελικά περιγράφει έναν κοινοβουλευτικό δρόμο, την ώρα που στην επαρχία οργανώνεται το δεύτερο αντάρτικο.[13] Βέβαια συνεχίζει να παρουσιάζει την δική του πρόταση ως πιο αριστερή καθώς αντιπροτάσσει την ιδέα της σοσιαλιστικής δημοκρατίας απέναντι στην λαϊκή δημοκρατία του ΚΚΕ. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο τελικά θα πραγματοποιηθεί η ιστορική διάλεξη με το ΚΚΕ σε έναν κινηματογράφο. Η διάλεξη έλαβε χαρακτήρα αποτίμησης των ιστορικών διαδρομών των δύο ρευμάτων και εστιάστηκε σε ζητήματα βίας επαναφέροντας τις προπολεμικές αντιθέσεις που εν πολλοίς είχαν ξεχαστεί κατά την διάρκεια της κατοχικής περιόδου. [14]

Στα 1947 ο Γιωτόπουλος επέστρεψε στην Ελλάδα για να εισηγηθεί στο αρχειομαρξιστικό κόμμα μια συνολική στροφή από τον επαναστατικό κομμουνιστικό μπολσεβικισμό στον σοσιαλιστικό μεταρρυθμισμό, την πολιτική της τρίτης δύναμης μαζί με άλλα δημοκρατικά και σοσιαλιστικά στοιχεία της Ευρώπης με στόχο της Ενωμένες Σοσιαλιστικές Πολιτείες της Ευρώπης. Στο κίνημα αυτό πρωταγωνιστούσαν ο Μαρσό Πιβέρ, το ΑΕΚ και άλλοι σοσιαλιστές. Οι αρχειομαρξιστές αποδέχτηκαν την νέα προσέγγιση και προσπάθησαν να την επεξεργαστούν στις ελληνικές συνθήκες.[15]  Σταδιακά και στις αρχές του 1947 ο λόγος του ΚΑΚΕ απέναντι στο ΚΚΕ λαμβάνει όλο και πιο αντικομμουνιστικό χαρακτήρα αποτυπώνοντας συνολικά την αποστασιοποίηση της ιστορικής ηγεσίας του αρχειομαρξιστικού ρεύματος από τον κομμουνιστικό πόλο. Πλέον αρχίζει να αναπαράγει μια ρητορική με στοιχεία «ψυχροπολεμικά» χαρακτηρίζοντας π.χ. την πολιτική του ΚΚΕ «πρακτοριακή» και καλεί το «κόμμα που θα κυβερνά πρέπει να εξουδετερώσει κάθε προσπάθεια που θα τείνει να κάνει τη χώρα εξάρτημα του βορρά». Ωστόσο, ακόμα διαχωρίζει το κίνημα της αυτοάμυνας ως προϊόν της τρομοκρατίας σε βάρος του λαού από την «πρακτοριακή πολιτική του ΚΚΕ», η οποία σύμφωνα με την αρχειομαρξιστική ανάλυση δίνει το πάτημα στην κυβέρνηση Τσαλδάρη να παρουσιάζει αυτό το κίνημα σαν κατευθυνόμενο από τους βόρειους γείτονες.[16] Πλέον η ιστορική ηγεσία του αρχειομαρξισμού ανοιχτά χαρακτηρίζει το ΚΚΕ ως μη δημοκρατικό κόμμα το οποίο δεν μπορεί να συμμαχεί μαζί με τα άλλα δημοκρατικά κόμματα, ενώ προσδοκά τον κατευνασμό από μια δημοκρατική κυβέρνηση.[17] Κατά την άποψη του ΚΑΚΕ, το πολιτικό σκηνικό διχάζεται ανάμεσα στην πολιτική της ολοκληρωτικής βίας που εκφράζει η μοναρχική κυβέρνηση και της πολιτικής του κατευνασμού που εκφράζουν το κόμμα των φιλελευθέρων και τα εξωκοινοβουλευτικά αστικά κόμματα.[18]

Στα μέσα του 1947 το κεντρικό σύνθημα είναι «όχι πειά άλλο αίμα για ξένα συμφέροντα». Με την ανάληψη της ευθύνης των αμερικανών το κεντρικό σύνθημα ανανεώθηκε: «κατά του αμερικανικού ιμπεριαλισμού και του ρωσικού ολοκληρωτισμού», «για να σταματήσει το ματοκύλισμα και η καταστροφή».[19] Τα μέλη του ΚΑΚΕ αντιμετωπίζουν βέβαια διώξεις όσο εντείνεται η επιθετικότητα της κυβέρνησης. Πολλοί αρχειομαρξιστές μεταφέρονται σε φυλακές και ξερονήσια μαζί με τους κομματικούς.[20] Τον Μάιο του 1947 θα πραγματοποιηθεί στο Παρίσι με πρωτοβουλία του ΑΕΚ το Συνέδριο της Επιτροπής Μελέτης και Δράσης για τις Ενωμένες Σοσιαλιστικές Πολιτείες της Ευρώπης. Το ΚΑΚΕ εκπροσώπησε ο Γιωτόπουλος. Βασική ιδέα του Συνεδρίου ήταν μια Ευρώπη δημοκρατική, σοσιαλιστική και μια τρίτη δύναμη «απόλυτα διακεκριμένη και απόλυτα αντίθετη και στη ρωσική ολοκληρωτική δικτατορία του κράτους-μηχανής και στην αμερικανική δικτατορία του μονοπωλιακού κεφαλαίου».[21]

Την ίδια περίοδο στην 13η Ολομέλεια του ΚΑΚΕ, η οργάνωση θα αφαιρέσει την λέξη κομμουνιστικό και θα μετονομαστεί σε Αρχειομαρξιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΑΚΕ). Διακηρύσσει πως από τη μία επιδίωξη του ΚΚΕ για την δημιουργία Ελεύθερης Ελλάδας και κυβέρνησης στηρίζεται από τους σταλινικούς όλου του κόσμου και ιδιαίτερα στους βόρειους γείτονες και έχει ως «σκοπό» το «διαμελισμό της ελληνικής εθνότητας και την υπαγωγή της Ελλάδας στη ρωσσική επιρροή», ενώ από την άλλη η δεξιά χρησιμοποιεί αυτήν την δήλωση για την διατήρηση της Ελλάδας στην αγγλοαμερικανική επιρροή.[22] Παρότι το ΑΚΕ υποστηρίζει ότι κρατά ίσες αποστάσεις, στην πράξη τοποθετείται πια ανοιχτά με την πλευρά του αστικού μπλοκ. Η 14^η και 15^η Ολομέλεια ξεκαθαρίζουν ακόμα περισσότερο την εχθρότητα του ΑΚΕ απέναντι στο αντάρτικο και θέτει ως στόχο την ανασυγκρότηση ενοποίηση των σοσιαλιστικών δυνάμεων της Ελλάδας.[23] Η διακήρυξη της κυβέρνησης του βουνού έφερε νέα καταδίκη του αντάρτικου. Κύριο επιχείρημα είναι ότι το ΚΚΕ έχει απομονωθεί από το πλατύ εαμικό ρεύμα όχι μόνο εξαιτίας της προδοσίας στον Δεκέμβρη, αλλά και εξαιτίας της αντεργατικής πολιτικής των εαμιτών υπουργών της εθνικής κυβέρνησης και δεν εκφράζει παρά την πολιτική της Ρωσίας.[24] Στις 24 Οκτωβρίου 1949 «Η Τρίτη Εθνική Διάσκεψις του Αρχειομαρξιστικού Κόμματος» τοποθετείται δημόσια απέναντι στην ήττα του Δημοκρατικού Στρατού με μια χαιρετιστήρια επιστολή η οποία καταδεικνύει την χωρίς επιστροφή κατάληξη του αρχειομαρξισμού στο αντικομμουνιστικό στρατόπεδο. Τελικά, το ΑΚΕ συνεργάστηκε στα 1950 με το ΣΚ-ΕΛΔ και μαζί σύντομα συγκρότησαν την Σοσιαλιστική Κίνηση Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης.

Για πολλούς δημοσιολόγους και ιστορικούς η μετατόπιση του πυρήνα της ιστορικής ηγεσίας του αρχειομαρξιστικού ρεύματος στον σοσιαλιστικό μεταρρυθμισμό και τον αντικομουνισμό θεωρείται αυτονόητη συνέχεια της μεσοπολεμικής αντικομουνιστικής δράσης και της αντιεαμικής ή εχθρικής προς την αντίσταση στάσης του ΚΑΚΕ. Όμως από άλλες έρευνες γύρω από την αρχειομαρξιστική ομάδα προκύπτει με σαφήνεια η σταθερότητα του μεσοπολεμικού και αντιστασιακού αρχειομαρξισμού στον κομμουνιστικό πόλο. Ιδιαίτερα την περίοδο της αντίστασης, παρότι η κριτική τους απέναντι στο ΕΑΜ ήταν παρόμοια με αυτή των άλλων τροτσκιστικών ομάδων, είχαν μια πολύ πιο θετική στάση απέναντι στο εαμικό κίνημα, συμμετείχαν ως κομμάτι του στην εξέγερση του Δεκέμβρη. Επίσης, σε αντίθεση με τις άλλες τροτσκιστικές ομάδες οι αρχειομαρξιστές ανέπτυξαν ένοπλη αντίσταση ενάντια στον κατακτητή. Με λίγα λόγια οι θέσεις του ΚΑΚΕ στα 1944-45 δεν έδειχναν με κανένα τρόπο την εξέλιξη στα 1947-1949. Η ήττα του Δεκέμβρη, οι δολοφονημένοι αρχειομαρξιστές, η συμφωνία της Βάρκιζας είναι σίγουρα το πολιτικό υπόστρωμα καθώς πλέον δεν υπήρχε η εμπιστοσύνη στην ηγεσία του ΚΚΕ πως μπορεί να οδηγήσει σε νίκη, ενώ διαφαινόταν από τις πρακτικές ένας ολοκληρωτισμός που απειλούσε τους διαφωνούντες. Στην πραγματικότητα το ΑΚΕ εξέφρασε την απογοήτευση, την ηττοπάθεια και ως εκ τούτου την άρνηση ενός μεγάλου κομματιού της εαμικής βάσης να ακολουθήσει τον δρόμο του δεύτερου αντάρτικου, ενώ κινήθηκε προς το νέο κέντρο. Η αρχειομαρξιστική οργάνωση ήταν πλέον ένα ρεύμα στα αριστερά του Πλαστήρα.

---

[1] «Αναίρεση μιας ανακρίβειας», ΠτΤ, 14/1/1946∙ «Η εξωτερική πολιτική της Ρωσίας», ΠτΤ, 15/12/1946.

[2] «Στις αντιθέσεις των μεγάλων, μόνη διέξοδος η ανατροπή του καπιταλισμού», ΠτΤ, 12/2/1946.

[3] «Ενάντια στο εκλογικό πραξικόπημα», ΠτΤ, 18/3/1946∙ «Μακρυά απ’ τις κάλπες», ΠτΤ, 25/3/1946∙ «Η πείρα οδηγός για τους νέους αγώνες», ΠτΤ, 1/4/1946∙ «Απόφαση του ΠΓ του ΚΑΚΕ», ΠτΤ, 8/4/1946∙ «Ανοιχτό Γράμμα», ΠτΤ, 15/4/1946.

[4] «Η Βάρκιζα;», ΠτΤ, 5/8/1946.

[5] «Νόμιμη και παράνομη τρομοκρατία, να οργανώσουμε την αυτοάμυνα», ΠτΤ, 6/5/1946∙ «Η τρομοκρατία του μοναρχισμού συστηματοποιείται και εντείνεται», ΠτΤ, 13/5/1946∙ «Η γενική πολιτική αμνηστία, η μόνη λύση», ΠτΤ, 10/6/1946∙ «Το ψήφισμα καταργεί το σύνταγμα», ΠτΤ, 17/6/1946.

[6] «Να ματαιώσουμε τα σχέδια της πλουτοκρατίας», ΠτΤ, 22/7/1946.

[7] «Ας αγωνιστούμε δραστήρια για τη δημοκρατία, για το σοσιαλισμό», ΠτΤ, 28/8/1946.

[8] «Τα τρόφιμα μένουν αζήτητα», ΠτΤ, 26/8/1946∙ «Η νέα μεταπολεμική περίοδος και τα προβλήματα του εργατικού επαναστατικού κινήματος», ΠτΤ, 16/9/1946.

[9] «Ύστερα απ’ το ψευτοδημοψήφισμα, ας εντείνουμε την πάλη για τον θρίαμβο των ιδεών μας», ΠτΤ, 8/9/1946∙ «Η νέα μεταπολεμική περίοδος και τα προβλήματα του εργατικού επαναστατικού κινήματος», ΠτΤ, 16/9/1946.

[10] «Αποφάσεις της 10^ης ολομέλειας της ΚΕ του ΚΑΚΕ», Σ. Βήτας, «Η νέα μεταπολεμική περίοδος και τα προβλήματα του εργατικού επαναστατικού κινήματος», «Εκτελέστηκε ο σύντροφος Βήλος στη Θεσσαλονίκη», ΠτΤ, 30/9/1946∙ «Που τραβάμε, η πολιτική κατάσταση και η θέση μας», ΠτΤ, 28/10/1946∙ «Να φύγη», ΠτΤ, 4/11/1946∙ «Η χωρίς όρους γενική αμνηστία», , ΠτΤ, 30/9/1946∙ «Ο δολοφονημένος σ. Πλατίδης», ΠτΤ, 2/12/1946. «Κυβέρνηση δημοκρατική», ΠτΤ, 22/12/1946.

[11] «Αποφάσεις της 10^ης ολομέλειας της ΚΕ του ΚΑΚΕ», Σ. Βήτας, «Η νέα μεταπολεμική περίοδος και τα προβλήματα του εργατικού επαναστατικού κινήματος», ΠτΤ, 30/9/1946.

[12] «Η ελευθερία μέσα σε ωργανωμένη πάνω σε σχέδιο κοινωνία», «Σοσιαλισμός και ελευθερία για ένα σωστό προσανατολισμό», ΠτΤ, 18/11/1946∙ «Ο αγώνας για τη σοσιαλιστική δημοκρατία στη Ρωσσία», ΠτΤ, 7/12/1947.

[13] «Τα σύγχρονα επαναστατικά σοσιαλιστικά προβλήματα», ΠτΤ, 25/11/1946.

[14] «Μερικές παρατηρήσεις πάνω στη διάλεξη-συζήτηση ανάμεσα στο Κόμμα μας και το ΚΚΕ», ΠτΤ, 22/12/1946∙ Για την διάλεξη με το ΚΔΚΕ βλ. Διαλέξεις – συζητήσεις του ΚΚΕ και του ΚΔΚΕ, Πάλη των Τάξεων, πρωτοπορειακή Βιβλιοθήκη.

[15] Θ. Μπενάκης, Δημήτρης Γιωτόπουλος, ό.π., σ. 155-7.

[16] «Ο αγώνας για κατευνασμό πρέπει να γίνη ό.π.όθεση του λαού», ΠτΤ, 5/1/1947.

[17] «Ο μόνος δρόμος», ΠτΤ, 12/1/1947.

[18] «Η πολιτική κρίση δεν βρήκε τη λύση της», ΠτΤ, 26/1/1947.

[19] «Ενάντια και στις δύο αντιδράσεις», ΠτΤ, 16/5/1947∙ «Όχι πεια άλλο αίμα για ξένα συμφέροντα», ΠτΤ, 1/6/1947∙ «Κατά του αμερικανικού ιμπεριαλισμού και του ρωσικού ολοκληρωτισμού», ΠτΤ, 22/7/1947∙ «Για να σταματήσει το ματοκύλισμα και η καταστροφή», 3/8/1947.

[20] «Η κυβέρνηση συνεχίζει τις συλλήψεις», ΠτΤ, 3/8/1947.

[21] Θ. Μπενάκης, Δημήτρης Γιωτόπουλος, ό.π., σ. 165.

[22] «Συνήλθε η 13^η ολομέλεια της ΚΕ του ΑΚΕ», ΠτΤ, 13/7/1947∙ «Ενάντια στην ένοπλη σύγκρουση», ΠτΤ, 13/7/1948.

[23] «Απόφαση της 14^ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΑΚΕ», ΠτΤ, 21/9/1947∙ «Για τις δημοκρατικές ελευθερίες για γενική αμνηστία», «Απάντηση σε προσταλινικούς Σκ-ΕΛΔ», ΠτΤ, 23/3/1947∙

[24] «Απόφαση του ΠΓ της ΚΕ του ΑΚΕ πάνω στη δημιουργία της ψευδοκυβέρνησης του ΚΚΕ», ΠτΤ, 4/1/1948∙ «Να συγκροτήσουμε τρίτη δύναμη», ΠτΤ, 15/2/1948.

«Η εμπειρία της κατοχής και της αντίστασης στην Αθήνα» του Μενέλαου Χαραλαμπίδη

Η Κίνηση Πολιτών Μοσχάτου «ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ» έχει τη χαρά να παρουσιάσει τον Μενέλαο Χαραλαμπίδη και το βιβλίο του «Η εμπειρία της Κατοχής και της Αντίστασης στην Αθήνα».

Το βιβλίο «Η εμπειρία της κατοχής και της αντίστασης στην Αθήνα» του Μενέλαου Χαραλαμπίδη παρακολουθεί τις διαδρομές ανθρώπων από τα χρόνια του Μεσοπολέμου ως το τέλος της Κατοχής στην Αθήνα. Η εγκατάσταση των μικρασιατών προσφύγων στις παρυφές της πόλης, η οικονομική και κοινωνική τους περιθωριοποίηση, η πολιτική τους συμπεριφορά, τα διαφορετικά πολιτισμικά τους χαρακτηριστικά και οι αντιπαραθέσεις τους με τους γηγενείς κατοίκους της πρωτεύουσας, αποτελούν τα κύρια ζητήματα της πραγμάτευσης που επιχειρεί να αποδώσει το κλίμα της μεσοπολεμικής Αθήνας.

Ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1970. Έλαβε πτυχίο οικονομικών επιστημών από το Πανεπιστήμιο Πειραιά και στη συνέχεια εκπόνησε τη διδακτορική του διατριβή στο τομέα της Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Αρθρογραφεί σε επιστημονικά περιοδικά και έχει διοργανώσει, ως ιδρυτικό μέλος του Φόρουμ Κοινωνικής Ιστορίας, δύο συνέδρια για τη δεκαετία του 1940 και για την περίοδο του Μεσοπολέμου. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα και κυρίως στην περίοδο της Κατοχής.
Ασχολείται επίσης με την τοπική και προφορική ιστορία και την ιστορία της Αθήνας. Έχει συν-επιμεληθεί το συλλογικό τόμο Η ελληνική κοινωνία στη δεκαετία του 1940. Η εποχή των ρήξεων, Θεσσαλονίκη, Επίκεντρο, 2012.

Θα μιλήσουν οι:

Γιάννης Σκαλιδάκης
Διδάκτορας Ιστορίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Κώστας Παλούκης
Υποψήφιος Διδάκτορας Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης

και ο συγγραφέας
 

6/4, 7 μ.μ.


Κίνηση Πολιτών Μοσχάτου «ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ», Πλάτωνος 13, Μοσχάτο

με αφορμή τον Μαζάουερ: η επιστροφή στο εμφυλιοπολεμικό κλίμα και το ζήτημα της παραγωγικής ανασυγκρότησης

Του Κώστα Παλούκη

Στην πρόσφατη ομιλία του στο DEERE ο ιστορικός Μαρκ Μαζάουερ εξέπληξε καθώς διατύπωσε μια αυτονόητη άποψη. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι εχθρός της δημοκρατίας, η αναρχία δεν την απειλεί πραγματικά, ενώ ο πραγματικός κίνδυνος έρχεται από την άκρα δεξιά και συγκεκριμένα από την Χρυσή Αυγή. Ακόμη υποστήριξε ότι η θεωρία των άκρων ενέχει ένα επικίνδυνο λάθος. Έλκοντας την καταγωγή της από τη θεωρία του ολοκληρωτισμού, που αναπτύχθηκε στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, με σκοπό να ταυτίσει τον Χίτλερ με τον υπαρκτό σοσιαλισμό, αγνόησε τις ιδεολογικές διαφορές των δύο καθεστώτων. Κατέληξε πως όλες οι δυνάμεις της ελληνικής Αριστεράς αποδέχονται πλήρως την κοινοβουλευτική δημοκρατία, ενώ ακόμα και οι καταληψίες δεν συνιστούν ανομία. Ακόμα και οι μορφές βίας που έχουν κάνει την εμφάνισή τους από το 2009, όπως οι επιθέσεις με μολότοφ, συνιστούν δευτερεύουσα απειλή για τη δημοκρατία. 

Η σαφής αυτή αποστασιοποίηση από διανοούμενους και δημοσιολόγους του παλαιού «δημοκρατικού κέντρου», δηλαδή την «κεντροαριστερά-κέντρο-κεντροδεξιά, φαίνεται πως ενόχλησε. Γιατί άλλο κύρος έχει να υποστηρίζει κάτι τέτοιο ένας αριστερός πανεπιστημιακός που θέλει το ελληνικό πανεπιστήμιο δεμένο στα «συντεχνιακά συμφέροντα» και άλλο ένας δημοκρατικός φιλελεύθερος πανεπιστημιακός  από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης. Πόσο δε να διακηρύσσεται μέσα στο πιο νεοφιλελεύθερο και αντιδραστικό «εκπαιδευτικό»-εμπορικό ίδρυμα της χώρας. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα ιδεολογικό και πολιτικό «άδειασμα» του προσκεκλημένου στους οικοδεσπότες του. Με ποδοσφαιρικούς όρους ήταν μάλλον ένα «αυτογκολ» των προωθητών της φασίζουσας προπαγάνδας για τον κίνδυνο από την άκρα αριστερά, προπαγάνδα που σαφώς ενισχύει τον αντικομουνισμό και κατ’ επέκταση τον φασισμό.

Η πρώτη αντίδραση ήρθε αμέσως μέσα στην αίθουσα. Ο Θάνος Βερέμης παίρνοντας τον λόγο ουσιαστικά εκλιπαρούσε τον Μαζάουερ να πει «κάτι δεξιό» μπας και σώσει την κατάσταση. Συγκεκριμένα τον κάλεσε να απαντήσει «με το χέρι στην καρδιά» στην ερώτηση εάν η αριστερά σέβεται πραγματικά τους νόμους (κάνοντας κάποιες αναφορές στο πανεπιστημιακό άσυλο). Ο Μαζάουερ απάντησε ότι «είναι μεγαλύτερο πρόβλημα η απονομιμοποίηση του πολιτικού συστήματος από την αναβολή κάποιων μαθημάτων» και ότι γενικότερα δεν πιστεύει στην εξομοίωση όλων των μορφών της «ανομίας». Η θορύβηση ήταν τόσο μεγάλη για το άδειασμα του «γκουρού» από το «Αμέρικα» ώστε την «αποδόμησή» του Μαζάουερ ανέλαβαν όχι κάποια μικρά «παπαγαλάκια», αλλά οι ίδιοι οι διαμορφωτές της κοινής γνώμης.  Πρώτος ο Γιάννης Πρετεντέρης έγραψε στο Βήμα για το λάθος του διαπρεπούς ιστορικού που μπερδεύτηκε με τις ιστορικές αναλογίες. Την σκυτάλη πήρε ο Σταύρος Θεοδωράκης στο protagon ο οποίος απαξίωσε τις απόψεις του Μαζάουερ. Κοινή συνισταμένη και των δύο είναι πως δε ζούμε στη δεκαετία του 1930 και ότι όλοι αυτοί οι ξένοι πανεπιστημιακοί και δημοσιογράφοι που μιλούν για φασιστικό κίνδυνο, υπερασπίζονται τους αντιφασίστες και δημιουργούν κλίμα εναντίον της δημοκρατικής Ελλάδας ζουν στον κόσμο τους.

Σε μια συνέντευξη στο Βήμα ωστόσο ο Μαζάουερ έδωσε κάποιες πιο ακόμη πιο ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις. Στην κρίσιμη παρατήρηση του δημοσιογράφου «ότι ο εμφύλιος πόλεμος στην πραγματικότητα δεν τέλειωσε ποτέ, ότι μεταλλασσόταν υπογείως, επιβίωσε και ξέσπασε στην παρούσα έκρυθμη συγκυρία» και στην ερώτηση αν «υπάρχει μια αναβίωση της εμφυλιοπολεμικής ρητορικής» ο Μαζάουερ απάντησε πως δεν είναι απλό να ειπωθεί ότι ο εμφύλιος πόλεμος δεν έληξε ποτέ στην πραγματικότητα. Συγκεκριμένα, υποστήριξε πως «το θέμα σχετίζεται περισσότερο με τη διαχείριση αυτής της μνήμης και το γεγονός ότι έχει μετατραπεί σε μια βολική δεξαμενή άντλησης συμβόλων για τους ανθρώπους που ούτε έχουν προσωπικά βιώματα από εκείνη την εποχή ούτε γνωρίζουν και πάρα πολλά για αυτήν». Με άλλα λόγια δεν διαφώνησε πως το ρήγμα του εμφυλίου πολέμου, ακόμη και εάν έκλεισε κάποια στιγμή πολιτικά, δεν απωθήθηκε από τη συλλογική μνήμη. Αντίθετα, παραμένει ένα κεντρικό σημείο άντλησης συμβολικών αναφορών.

Εάν συνδέσει κανείς αυτήν την ερώτηση με το θέμα της εκδήλωσης στο Deree και τον κυρίαρχο λόγο της δημοσιολογίας, αντιλαμβάνεται ότι πρωτίστως τα αστικά «think tank» κατανοούν την σημερινή ιδεολογική και πολιτική αναμέτρηση ως μία επανάληψη του εμφυλίου πολέμου και του μεταπολεμικού ψυχροπολεμικού κλίματος. Πρωταγωνιστούν μάλιστα μαζί με την κυβέρνηση στην εμπέδωση αυτού ακριβώς του κλίματος σαν αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Στην αριστερά ούτως ή αλλιώς αυτοί οι συμβολισμοί επικρατούσαν πάντα. Όμως έχει ένα ενδιαφέρον όταν ο Αλέξης Τσίπρας συνδέει την πρόκληση για μια «αριστερή κυβέρνηση» με την Βάρκιζα και την υποχωρητικότητα της τότε ηγεσίας του ΕΑΜ.

Ποια όμως μπορεί να είναι η αναλογία με την δεκαετία του 1940 πέρα από το αυτονόητο δηλαδή την ένοπλη σύγκρουση και την βία ή την διαπάλη για την εξουσία; Εάν διαβάσει κανείς το πρόγραμμα του ΕΑΜ για την αριστερή διακυβέρνηση, καταλαβαίνει πως δεν πρόκειται για κάποιο υπερεπεναστατικό σχέδιο κατάλυσης του καπιταλισμού. Στην πράξη ήταν ένα εκσυγχρονιστικό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας βασισμένο πάνω στις «λαϊκές δυνάμεις» και το «αντιιμπεριαλιστικό πατριωτικό» κεφάλαιο. Ούτε βέβαια υποσχόταν την κήρυξη της χώρας σε σοβιετική δημοκρατία. Αντίθετα, προσδοκούσαν σε μια «νόμιμη» κατάληψη της διακυβέρνησης με κοινοβουλευτικό τρόπο. Μάλιστα, πολλά από τα στοιχεία αυτού το προγράμματος εφαρμόστηκαν με επιτυχία από τις καραμανλικές κυβερνήσεις. Μια πιο αποστασιοποιημένη προσέγγιση του εαμικού προγράμματος θα μπορούσε να υποστηρίξει πως οι καπιταλιστικές σχέσεις όχι μόνο δε θίγονταν, αλλά αντίθετα ενισχύονταν μέσα ένα πλαίσιο διευρυμένου εξορθολογισμένου κοινωνικού κράτους με στοιχεία κυρίως δυτικοευρωπαϊκού μοντέλου. Πράγματι, οι αριστεροί του ΕΑΜ περίμεναν ότι το παραδοσιακό αστικό σύστημα θα αναγνώριζε και θα αποδεχόταν αυτό το πλαίσιο, όπως έγινε στην Ιταλία και την Γαλλία ή με άλλους όρους στην Βρετανία. Το ΚΚΕ θα ήταν μεταπολεμικά ο εγγυητής του κοινωνικού κράτους. Η αριστερά προωθούσε ένα δίκαιο και καλό καπιταλισμό από τον οποία θα κέρδιζαν όλοι. Τίποτε παραπάνω! Αποδέχτηκαν την Βάρκιζα, εξωθήθηκαν στον εμφύλιο πόλεμο, αλλά και εκεί ουσιαστικά δεν επιζητούσαν παρά την επιστροφή στην νομιμότητα, ακόμα και όταν κήρυσσαν την σοσιαλιστική επανάσταση. Για την κομμουνιστική αριστερά το κεντρικό ζήτημα στην Ελλάδα από το 1934 δεν ήταν ο σοσιαλισμός, αλλά η «αστικοδημοκρατική» τομή η οποία θα ερχόταν είτε με κοινοβουλευτικό είτε με επαναστατικό τρόπο.

Ποιο ήταν λοιπόν το πρόβλημα; Το πρόβλημα ήταν πως ο ελληνικός καπιταλισμός όπως διαμορφώθηκε στον μεσοπόλεμο μετά την ήττα του 1922 και εξελίχθηκε από τον 19^οαιώνα απέκτησε μια πολύ συγκεκριμένη θέση μέσα στον διεθνή καταμερισμό εργασίας και συγκεκριμένη θέση στην διεθνή ιμπεραλιστική αλυσίδα. Η ελληνική αστική τάξη αναπτύχθηκε υποτασσόμενη σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο και ανέπτυξε παραγωγικές και οικονομικές δραστηριότητες μόνο σε σημεία που επιτρέπονταν από τους διεθνείς οικονομικούς συσχετισμούς. Ο αγώνας της εργατικής τάξης για κοινωνικές κατακτήσεις ερχόταν σε πλήρη αντίθεση με αυτόν τον διεθνή συσχετισμό δύναμης. Η ελληνική αστική τάξη η οποία με τον έναν ή τον άλλο τρόπο συνεργάστηκε με τον κατακτητή ή αποδέχτηκε την νέα της θέση μέσα στη γερμανική νέα τάξη, αλλά και η αστική τάξη που παρέμενε συνδεδεμένη με τον βρετανικό ιμπεριαλισμό κατανοούσαν εξίσου ως «αστική νομιμότητα» και ως μοναδικό τρόπο δικής της αναπαραγωγής και ηγεμονίας την υποταγή στον δυτικό ιμπεριαλιστικό άξονα. Η εαμική εξέγερση, ο ριζοσπαστισμός της, ο πλούτος της τα προοδευτικά, δημοκρατικά και κοινωνικά αιτήματά της δε θα μπορούσαν να συμβιβαστούν ούτε με τους αστούς του παλαιού καθεστώτος ούτε με τους αστούς του κατοχικού καθεστώτος. Η αστική τάξη δεν διέθετε κοινωνικές συμμαχίες, είχαν διαρραγεί. Το μόνο της στήριγμα ήταν ο «διεθνής παράγοντας». Και βέβαια η οικονομία θα ξαναστηνόταν μόνο μέσα στα πλαίσια των δυτικών πλαισίων.

Η ήττα στον Γράμμο και τον Βίτσι δεν επέφερε μια «υγιή» βιομηχανική και αγροτική ανασυγκρότηση στα πλαίσια μιας εύρυθμης δημοκρατίας και μιας ελεύθερης αγοράς. Αντίθετα, ανασυγκροτήθηκε ένα «πελατειακό κράτος» που βασίστηκε στις πιο ταξικές πλευρές της βενιζελικής και τρικουπικής παράδοσης με βάση τα χρήματα που προορίζονταν για την παραγωγική ανασυγκρότηση, δηλαδή του Σχεδίου Μάρσαλ. Τα χρήματα καταναλώθηκαν ως έναν βαθμό για «εκσυγχρονισμό» και ως έναν μεγάλο βαθμό χάθηκαν σε άλλες δραστηριότητες που βασίζονταν στην παραοικονομία. Διαμορφώθηκε μια είδους βιομηχανία και μια είδους αγροτική παραγωγή που βέβαια πολύ λίγο επαρκούσε να συγκριθεί με το «δυτικό μοντέλο» καθώς για άλλη μια φορά ανέπτυξε τομείς που τα «κενά» του διεθνούς καταμερισμού εργασίας και η θέση της ελληνικής οικονομίας σε αυτόν «επέτρεπαν».

Τόσο το ΠΑΣΟΚ του Αντρέα όσο και το ΠΑΣΟΚ του Σημίτη στην πραγματικότητα υποσχέθηκαν ότι είναι σε θέση να εφαρμόσουν αυτήν την εκσυγχρονιστική υπόσχεση της αριστεράς. Για αυτόν τον λόγο κατάφεραν και παρέσυραν τμήματα από την βάση της αριστεράς όσο και από την ηγεσία της αριστεράς. Και οι δύο προσέφεραν την υπόσχεση της αναβάθμισης της θέσης της Ελλάδας και της ελληνικής αστικής τάξης στο νέο διεθνές ιμπεριαλιστικό πλέγμα που διαμορφωνόταν. Ο πρώτος ως περιφερειακή ιμπεριαλιστική δύναμη στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ ο δεύτερος ως ιμπεριαλιστική περιφερειακή δύναμη στα Ανατολικά Βαλκάνια. Η πρόσδεση στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ δε θεωρήθηκαν εμπόδιο, αλλά όπλο σε αυτό το εγχείρημα. Στην πράξη δεν χτύπησαν την παραοικονομία, ενώ αποδέχτηκαν την διάλυση του παραγωγικού ιστού προσδοκώντας οφέλη από μια πιο στενή υποταγή στο ιμπεριαλιστικό κέντρο.

Το σημερινό αποτέλεσμα είναι ότι η ελληνική αστική τάξη είναι περισσότερο από ποτέ προσδεδεμένη στον διεθνή παράγοντα έχοντας διαρρήξει τις συμμαχίες με την κοινωνία. Ο οικονομικός παραγωγικός ιστός λειτουργεί μόνο στα πλαίσια που επιτρέπουν οι διεθνείς συσχετισμοί ενισχύοντας παράλληλα την παραοικονομία. Αυτή είναι η αναλογία με την δεκαετία του 1940. Πάνω σε αυτήν ακριβώς την αντίθεση στήνονται τα στρατόπεδα μεταξύ δεξιάς και αριστεράς. Η δεξιά πιάνοντας το νήμα από τον εμφύλιο υποστηρίζει πως η λύση της κρίσης είναι μεγαλύτερη και υπό χειρότερες συνθήκες και όρους υποταγή της κοινωνίας και της εργατικής τάξης στο ελληνικό και διεθνές κεφάλαιο ώστε να επέλθει «ανάπτυξη». Η αριστερά του ΣΥΡΙΖΑ υπόσχεται μια δημοκρατική λύση και μια νέα «παραγωγική συγκρότηση» βελτιώνοντας τους συσχετισμούς μέσα στην διεθνή ιμπεριαλιστική αλυσίδα, δηλαδή μέσα στην ΕΕ. Υπόσχεται «εξορθολογισμό» και «εκσυγχρονισμό» και κάποια στοιχειώδη του κοινωνικού κράτους. Κάτι τέτοιο όμως πρακτικά θα σήμαινε εξαφάνιση από το οικονομικό τοπίο του πιο καθεστωτικού τμήματος της αστικής τάξης. Η επιθετικότητα λοιπόν στο ΣΥΡΙΖΑ από την πλευρά του αστικού μπλοκ και η εξώθησή του εκτός «αστικής νομιμότητας» δεν μπορεί παρά να πιάσει το νήμα από τον εμφύλιο πόλεμο. Γιατί ακριβώς τότε συγκροτήθηκε αυτή η αντίθεση που σήμερα εμφανίζεται ξανά οξυμένη.

Δεν ήταν βέβαια δεδομένη η επικράτηση αυτής της αντίληψης μέσα στο αριστερό κίνημα της δεκαετίας του 1940. Η εαμική εξέγερση ήταν δυνατόν να οδηγήσει σε ακόμη πιο ριζοσπαστικές προτάσεις τόσο για την οικονομία όσο και για την πολιτική διακυβέρνηση. Οι επιλογές της υποταγής στο πλαίσιο νομιμότητας που κάθε φορά φτιάχνει ο αντίπαλος οδήγησαν σε ήττα το αριστερό κίνημα τόσο τότε, ενώ μάλλον το ίδιο θα επιφέρει μια αριστερή κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Γιατί ακριβώς ο αντίπαλος είναι αδίστακτος και ήδη εκτός νομιμότητας... Το ζήτημα για την αντικαπιταλιστική αριστερά σήμερα είναι να προτάξει ένα διαφορετικό συνολικά σχέδιο οργάνωσης της πολιτείας και της οικονομίας με κέντρο την δημοκρατία και τις δυνάμεις της εργασίας συνδέοντάς το άρρηκτα με την καθημερινή οικονομική πάλη. Ένα τέτοιο σχέδιο δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστεί μέσα στους ιμπεριαλιστικούς μηχανισμούς της ΕΕ, γιατί ακριβώς προϋποθέτει ελευθερία και ανεξαρτησία στην ελληνική κοινωνία να αποφασίζει και ως εκ τούτου προϋποθέτει αναβάθμιση της χώρας στους διεθνούς συσχετισμούς. Ένα τέτοιο σχέδιο δεν μπορεί σε τελική ανάλυση παρά να συνδεθεί με την προοπτική του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού της ελληνικής κοινωνίας.   

Το εαμ, οι άγγλοι κι ο δεκέμβρης του 1944

Το blog: sfyrodrepano.blogspot.gr/ αναδημοσιεύει "το κείμενο της επιστολής του μπαρτζιώτα στο βήμα, εν έτει 1980, που απαντάει στον υπουργό της κυβέρνησης της νδ (και μετέπειτα αρχηγό της) Mιλτιάδη Έβερτ. Όπως σημειώνει το blog "Πέρα από το πρωτογενές ενδιαφέρον της επιστολής, που αποδίδει αρκετά παραστατικά τα γεγονότα και την πολιτική τους ουσία, έχει σημασία να σημειώσουμε την ιδιότητα του Mπαρτζιώτα ως γραμματέα της ΚΟΑ την περίοδο του Δεκέμβρη του 44’ και το γεγονός ότι ο Μιλτιάδης ήταν γιος του άγγελου Έβερτ, που ήταν αστυνομικός διευθυντής επί κατοχής αλλά και αργότερα."

πηγή: http://sfyrodrepano.blogspot.gr/2012/12/1944.html



Κύριε διευθυντά,


Στο βήμα της κυριακής, εβδομάδα 14-21 (σελ 2-5), ο δημοσιογράφος βάσος μαθιόπουλος, έδωσε σε σχετικό ρεπορτάζ τα στοιχεία-αποκαλύψεις, από γερμανικής (χιτλερικής) πλευράς –που έστειλαν τότε οι γερμανοί πράκτορες στην αθήνα στην κυβέρνησή τους- για την επέμβαση του αγγλικού ιμπεριαλισμού (τσώρτσιλ) στην ελλάδα το δεκέμβρη 1994. Τα στοιχεία αυτά είναι καταπληκτικά, πραγματικός καταπέλτης! Γιατί επιβεβαιώνεται για άλλη μια φορά ποιος ευθύνεται για το αιματοκύλισμα του αθηναϊκού λαού στη ματωμένη κυριακή της 3 δεκέμβρη 1944. Την ευθύνη την έχουν αποκλειστικά οι άγγλοι ιμπεριαλιστές –ο τσώρτσιλ που έδωσε εντολή στον άγγλο στρατηγό σκόμπι να φερθεί στην αθήνα σαν σε κατεχόμενη πόλη κι η ντόπια δεξιά με την τότε λεγόμενη κυβέρνηση της εθνικής ενότητας, μαζί κι ο αστυνομικός διευθυντής αθηνών άγγελος έβερτ!


Είναι πολύ χαρακτηριστικοί οι τίτλοι αυτών των αποκαλύψεων.
Τριαντατρείς ματωμένες μέρες στην αθήνα του 1944
Ουίνστον τσώρτσιλ, ο νέος κατακτητής.
Στρατηγός σκόμπι, ο «χασάπης» της αθήνας
Άγγελος έβερτ. Η φωνή του κυρίου του...
Ξεκαθαρίζεται η αλήθεια για το μεγάλο δεκέμβρη 1944!


Οι αποκαλύψεις του βήματος συντάραξαν τη δεξιά, γιατί επιβεβαίωσαν κατηγορηματικά, επικύρωσαν ΌΛΑ όσα είπε και συνεχίζει να λέει απ’ τις 3 του δεκέμβρη 1944 μέχρι σήμερα το κκε! Και διαψεύδουν, επίσης κατηγορηματικά, όλες τις συκοφαντίες που σερβίρει κάθε χρόνο η δεξιά στα μνημόσυνα του μίσους ενάντια στους κομμουνιστές. Για αυτό και η δεξιά με γράμμα του υπουργού της κύριου μιλτιάδη έβερτ στο βήμα με ημερομηνία 19-12 του 80, προσπάθησε να μειώσει τις εντυπώσεις που προκάλεσε στον ελληνικό λαό το αφήγημα του βάσου μαθιόπουλου.


Το γράμμα του κ. μιλτιάδη έβερτ αρχίζει με τα λόγια: «στο εβδομαδιαίο ένθετο της εφημερίδας βήμα δημοσιεύτηκε την περασμένη κυριακή, ένα ιστορικό αφήγημα για τα δεκεμβριανά, στο οποίο διατυπώνονται ισχυρισμοί όχι μόνο ανακριβείς, αλλά και αντίθετοι προς την πραγματικότητα».
Και συνεχίζει με ένα υβρεολόγιο κατά του κκε και του εαμ, πλαστογραφώντας τα ιστορικά γεγονότα των 33 ημερών του δεκέμβρη 1944 –την εποποιία αυτή του λαού της αθήνας-πειραιά, του λαού της ελλάδας. Απ’ όσα αναφέρει ο κ. έβερτ ΌΛΑ, επαναλαμβάνω όλα είναι ψέματα! Νομίζει ο κύριος αυτός ότι η υπουργική του ιδιότητα του δίνει το δικαίωμα να πλαστογραφεί τα γνωστά ιστορικά γεγονότα. Μόνο ένα ξέχασε: ότι ζουν οι άνθρωποι που πήραν μέρος στα γεγονότα αυτά και θα ξεσκεπάσουν όλα όσα λέει ο κύριος υπουργός.


Ας αρχίσουμε λοιπόν. Είναι το μεγαλύτερο ψέμα ότι από το τμήμα του ελας που δήθεν... κρυβόταν στη διαδήλωση τριών χιλιάδων ατόμων πολιορκήθηκε η οικία του γεωργίου παπανδρέου στην οδό βασιλίσσης σοφίας 16. Από το σπίτι του παπανδρέου περνούσαν χωρίς ούτε καν να σταθούν μόνο μικρές ομάδες εαμιτών που κατευθύνονταν στην πλατεία συντάγματος. Δε σκοτώθηκε κανένας αρχιφύλακας έξω από το σπίτι του παπανδρέου. Είναι δεύτερο ψέμα ότι ένα μέρος των διαδηλωτών πολιόρκησε την αστυνομική διεύθυνση αθηνών κι ότι σκοτώθηκε ένας αστυφύλακας. Κανένας αστυφύλακας, κανένας αστυνομικός δε σκοτώθηκε στις 3 του δεκέμβρη 1944. Ο λαός της αθήνας πάλευε μαζί με τους πατριώτες αστυφύλακες και αξιωματικούς τους που ανήκαν στη μεγάλη πλειοψηφία τους στο εαμ. Είναι τρίτο μεγάλο ψέμα ότι η αστυνομική διεύθυνση αθηνών άρχισε να δέχεται καταιγισμό πυρών από... αυτόματα και πολυβόλα από την οδό όθωνος. Από ένα κτίριο... Δε λέει ο κύριος έβερτ ότι στο κτίριο αυτό ήταν τα γραφεία της κε του κκε. Κανένας καταιγισμός πυρός δεν έγινε ούτε μπορούσε να γίνει από την οδό όθωνος προς την αστυνομική διεύθυνση που η απόσταση είναι περίπου διακόσια μέτρα και στην πλατεία του συντάγματος ήταν δεκάδες χιλιάδες κόσμος...


Γιατί γράφετε κ. έβερτ τόσο μεγάλα ψέματα; Θα σας εξηγήσω παρακάτω: για να κρύψετε το ρόλο των άγγλων και της δεξιάς, το ρόλο του πατέρα σας στο ματοκύλισμα του αθηναϊκού λαού.


Τις παραπάνω διαψεύσεις δεν τις κάνουν μόνο οι κομμουνιστές. Τις ίδιες καταγγελίες για το ρόλο των άγγλων και της δεξιάς τις έκαναν την ίδια μέρα, αμέσως και μετά το αιματοκύλισμα, όλοι οι άγγλοι και αμερικανοί ανταποκριτές, με ανταποκρίσεις στις εφημερίδες τους. Ο αμερικανός συνταγματάρχης μπάιφορντ-τζόουνς, που παραβρέθηκε προσωπικά εκείνη την ώρα στην πλατεία του συντάγματος, λέει στο βιβλίο του «ελληνική τριλογία», ότι η αστυνομία, χωρίς καμιά αφορμή, άνοιξε πυρ ενάντια στον ειρηνικό και άοπλο λαό.


Ο ανταποκριτής της εφημερίδας «τσικάγο σαν» ανακοίνωσε ότι η διαδήλωση στις 3 του δεκέμβρη 1944 ήταν «ειρηνική έκφραση διαμαρτυρίας άοπλου λαού» κι ότι τη στιγμή της διαδήλωσης «γυναίκες κρατούσαν στα χέρια μικρά παιδιά». Κι έρχονται τώρα οι γερμανοί πράκτορες που έστειλαν στην κυβέρνησή τους τις ίδιες πληροφορίες και μάλιστα πήραν χαρακτηριστικές φωτογραφίες από τη φοβερή αυτή σφαγή, που τόσο τάραξαν τα νεύρα του κ. έβερτ!


Σα μέλος τότε της καθοδήγησης του κκε και γραμματέας της κοα του κκε είμαι ένας από τους οργανωτές της ιστορικής διαδήλωσης της 3 του δεκέμβρη 1944. Συνεπώς ξέρω όλες τις λεπτομέρειες της εγκληματικής αιματοχυσίας στη ματωμένη κυριακή 3 του δεκέμβρη 1944.
Οι άλλοι οργανωτές της διαδήλωσης αυτής όπως ο ηρωικός σπύρος καλοδίκης, δολοφονήθηκε από τη δεξιά στη λάρισα το 1947 κι ο γραμματέας του εαμ της αθήνας βασίλης μαρκεζίνης εκτελέστηκε με απόφαση του στρατοδικείου της δεξιάς το 1949.


Αυτά που γράφω παρακάτω είναι λεπτομέρειες για γεγονότα που τα είδα με τα μάτια μου, και από πληροφορίες που είχαμε όχι μόνο από τους κομμουνιστές και εαμίτες της αθήνας, αλλά κι από αξιωματικούς αστυνομικούς στα επιτελεία του άγγελου έβερτ.


Και τα γεγονότα έχουν ως εξής: το κκε οργάνωσε την ειρηνική εκείνη διαδήλωση για να διαμαρτυρηθεί ο λαός της αθήνας-πειραιά ενάντια στην ανοιχτή επέμβαση του αγγλικού ιμπεριαλισμού με τη βοήθεια της ντόπιας δεξιάς. Κυριαρχούσαν τα συνθήματα: «λαοκρατία... λαοκρατία κι όχι άλλη κατοχή!». Ο ελας της αθήνας-πειραιά, έπειτα από πρόταση της κοα, διαταγή του α σώματος του ελας, δεν πήρε μέρος στη διαδήλωση. ΌΛΟΙ οι ελασίτες ήταν στα τμήματά τους. Κι αυτό για να μη δώσουμε καμιά λαβή στο σκόμπι και την κυβέρνηση να χτυπήσουν τη διαδήλωσή μας.


Άλλα όμως σκεφτόταν ο στρατηγός σκόμπι. Για να δικαιολογήσει την αγγλική επέμβαση στην ελλάδα οργάνωσε τη μεγάλη προβοκάτσια του αιματοκυλίσματος του αθηναϊκού λαού στις 3 του δεκέμβρη 1944. Έδωσε εντολή στον αστυνομικό διευθυντή αθηνών άγγελο έβερτ να χτυπήσει στο ψαχνό, να αιματοκυλίσει τους άοπλους διαδηλωτές. Ο έβερτ οργάνωσε ειδικό τμήμα από δικούς του αστυνομικούς (γιατί όπως λέω και παραπάνω η πλειοψηφία των αστυφυλάκων και των αξιωματικών τους ήταν με το εαμ) με επικεφαλής τον αστυνομικό διευθυντή λεωνίδα οικονομάκο (ο άνθρωπος αυτός ήταν διοικητής της τροχαίας και μαζί με τον περιβόητο μπουραντά του μηχανοκίνητου τμήματος της αστυνομίας χτυπούσαν το λαό επί γερμανικής κατοχής). Ο οικονομάκος παρόλο που ήταν ένας πολύ αντιδραστικός αστυνομικός, την τελευταία στιγμή σα να συναισθάνθηκε τις ευθύνες του ρώτησε:


-Στο ψαχνό κύριε έβερτ;
Ο άγγελος έβερτ απάντησε:
-Στο ψαχνό!
Ο λεωνίδας οικονομάκος ρώτησε για δεύτερη φορά:
-Στο ψαχνό κύριε έβερτ;
Ο έβερ πάλι απάντησε:
-Ναι, στο ψαχνό!
Και τρίτη φορά ρώτησε:
-Στο ψαχνό κύριε έβερτ;
Και πήρε και τρίτη φορά την κατηγορηματική απάντηση:
-Ναι! Στο ψαχνό!


Και μόνο έπειτα από αυτό το κατηγορηματικό παράγγελμα του άγγελου έβερτ ο λεωνίδας οικονομάκος διέταξε τους αστυφύλακές του να πυροβολήσουν με τα αυτόματα και τα οπλοπολυβόλα του. Έπεσαν από τα δολοφονικά όπλα του άγγελου έβερτ 24 νεκροί και 140 τραυματίες. Ναι, επρόκειτο για μια οργανωμένη και αισχρή δολοφονία! Το αναγνώρισε κι ο ίδιος ο έβερτ σε δημοσίευμά του το 1958. Την άλλη μέρα 4 του δεκέμβρη στην κηδεία των θυμάτων της 3ης δεκέμβρη, ο έβερτ διέταξε πάλι να χτυπήσουν στο ψαχνό! Τούτη τη φορά μπροστά στα μάτια πεντακοσίων χιλιάδων λαού σκοτώθηκαν 40 διαδηλωτές και τραυματίστηκαν 70. Στην κηδεία των καινούριων θυμάτων στις 5 του δεκέμβρη 1944 το λαό το συνόδευε ο ένοπλος ελας, που τσάκισε και διάλυσε τους χίτες κι αστυνομικούς.


Έτσι άρχισε ο δεκέμβρης του 1944 κύριε μ. έβερτ. Ο στρατηγός σκόμπι κήρυξε το στρατιωτικό νόμο. Ο λαός της αθήνας-πειραιά ξεσηκώνεται και βρίσκεται στο δρόμο. Όταν ο ελας αφόπλιζε τα αστυνομικά τμήματα, ο συγκεντρωμένος λαός φώναζε στους αστυνομικούς και χωροφύλακες να παραδοθούν. Το βράδυ της 4ης του δεκέμβρη 1944 ο πρωθυπουργός γ. Παπανδρέου υπόβαλε την παραίτησή του. Στις 5 του δεκέμβρη 1944 ο ελας της αθήνας είχε σχεδόν καταλάβει όλα τα αστυνομικά τμήματα κι είχε αποκλείσει τους αστυνομικούς που βρίσκονταν εκεί. Πολλοί από τους εαμίτες αστυνομικούς κατατάχτηκαν στον ελας. Επίσης ο ελας είχε καταλάβει και διαλύσει τα τάγματα εθνοφρουράς του παπανδρέου.


Ο στρατηγός σκόμπι ζήτησε από τον αρχηγό των φιλελευθέρων θεμιστοκλή σοφούλη να υποστηρίξει τον παπανδρέου. Ο σοφούλης αρνήθηκε. Επέμβηκε ο τσώρτσιλ για να ματαιώσει κάθε τυχόν ειρηνική διευθέτηση της κρίσης. Είπε στο σκόμπι:
-Μην ασχολήστε πλέον με τους διάφορους ελληνικούς κυβερνητικούς συνασπισμούς.


Ύστερα από διαταγή του τσώρτσιλ, τα αγγλικά τανκς έβαλαν κατά του ελας στην οδό πατησίων. Ήμουν προσωπικά εκείνη τη στιγμή στο τμήμα του ελας που απόκρουσε την επίθεση των αγγλικών τανκς. Ο λαός απάντησε στη βία με τη βία. Οι συνοικίες της αθήνας κι όλος ο πειραιάς απελευθερώνονται. Οι άγγλοι κι η αντίδραση κρατούν μόνο το κέντρο της αθήνας (οδός σταδίου και μέρος από το κολωνάκι). Γι’ αυτό κι ονομάζονταν κράτος της οδού σταδίου. Οι αιματηρές μάχες συνεχίστηκαν 33 μέρες.


Αυτά είναι τα γεγονότα κύριε έβερτ. Και τα γεγονότα είναι πεισματάρικα όπως λέει και μια αγγλική παροιμία. Ναι, επρόκειτο για μια ανοιχτή ομαδική δολοφονία –σφαγή άοπλων διαδηλωτών από τον αστυνομικό διευθυντή άγγελο έβερτ. Και καμιά προσπάθειά σας δε μπορεί να τον απαλλάξει από την κατηγορία αυτή. Άλλωστε είναι γνωστό στο πανελλήνιο ο ρόλος του άγγελου έβερτ, του τότε αστυνομικού διευθυντή αθηνών. Ήταν την ταραχώδικη εκείνη εποχή ταυτόχρονα άνθρωπος των γερμανών κατακτητών και των άγγλων ιμπεριαλιστών. Υπηρετούσε και τους δυο εν γνώσει τους...


Να κι ένα ακόμα ντοκουμέντο για την πολιτεία του άγγελου έβερτ στη γερμανική κατοχή. Ο ριζοσπάστης της δευτέρας 19/24 της 2 φεβρουαρίου 1937 δημοσίευσε φωτοτυπία διαταγής του αστυνομικού διευθυντή αθηνών έβερτ με αρίθ. Επ22 της 29ης απριλίου 1944 που απονέμει στους αστυνομικούς β οικονομόπουλο νικόλαο και στασινόπουλο παλαιολόγο, έπαινο και χρηματική αμοιβή 500χιλιάδων δρχ στον πρώτο και 300χιλιάδων στο δεύτερο, για τον ηρωισμό που επέδειξαν στη σύγκρουση με... αναρχικούς και τη σύλληψη ενός απ’ αυτούς.


Οι... «αναρχικοί» αυτοί ήταν εαμίτες κι ελασίτες που πολεμούσαν τους γερμανούς κατακτητές στην αθήνα. Γιατί και για τους χιτλερικούς κι άγγλους ιμπεριαλιστές κοινός τους εχθρός στάθηκε ο ηρωικός ελληνικός λαός που θυσιάστηκε στον αγώνα κατά των χιτλερικών κι ιταλών κατακτητών και δεν ήθελε να γίνει δούλος των άγγλων ιμπεριαλιστών. Για αυτό κι οι υπηρεσίες ασφαλείας του κράτους της δεξιάς, της δικτατορίας της 4ης αυγούστου του μεταξά, παρέδωσαν τους καταλόγους των φυλακισμένων κι εξορίστων κομμουνιστών κι άλλων αντιφασιστών στην χιτλερική γκεστάπο. Ήμουνα κι εγώ ένας από αυτούς στο στρατόπεδο της ακροναυπλίας (αργότερα με απελευθέρωσε ο ελας της αθήνας με 55 άλλους συντρόφους μου από τη «σωτηρία»). 300 κομμουνιστές από την ακροναυπλία, 140 κομμουνιστές από την ανάφη, φυλακισμένοι κι εξόριστοι στα 4 χρόνια της μεταξικής δικτατορίας εκτελέστηκαν μαζί με χιλιάδες έλληνες πατριώτες από τους χιτλερικούς κατακτητές. Κι όταν φύγαν οι γερμανοί, οι ίδιες υπηρεσίες ασφαλείας, στις οποίες ανήκε κι ο άγγελος έβερτ, παρέδωσαν τον κατάλογο των κομμουνιστών και αντιφασιστών (πλουτισμένο κι από την χιτλερική γκεστάπο) στους άγλλους ιμπεριαλιστές.


Να το έργο του άγγελου έβερτ που ενεργούσε τότε με εντολή των άγγλων και της ντόπιας ολιγαρχίας, πρωτοστατούσε μετά τη βάρκιζα στο μονόπλευρο εμφύλιο πόλεμο που οδήγησε τελικά στον εμφύλιο πόλεμο το 1946-49.


Στο βιβλίο μου «εθνική αντίσταση και δεκέμβρης 1944» διηγούμαι λεπτομερειακά τις προσωπικές μου εμπειρίες από τα γεγονότα του 1944. Και δίνω εκεί πολλά στοιχεία και ντοκουμέντα για το ρόλο των άγγλων ιμπεριαλιστών και της αντιδραστικής δεξιάς. Στο βιβλίο μου αυτό βάζω μια σειρά καυτά ερωτήματα –τα ερωτήματα αυτά τα επαναλαμβάνω κι εδώ- και περιμένω την απάντηση από τους τιτλούχους της δεξιάς που τίποτα δε διδάχτηκαν στα 36 χρόνια που πέρασαν από τα ιστορικά εκείνα γεγονότα:


- Ποιος πυροβόλησε τη διαδήλωση της 3 δεκέμβρη 1944;
Ο άγγελος έβερτ, όπως αναγνώρισε ο ίδιος, με όργανο το λεωνίδα οικονομάκο με εντολή του άγγλου στρατηγού σκόμπι. Και έτσι άρχισε ο δεκέμβρης 1944.


- Ποιος έκανε το δεκέμβρη 1944 και τα ομαδικά εγκλήματα πάνω από 15000 από τον άμαχο πληθυσμό (ανδρών, γυναικών και παιδιών) συν 5000 ελασίτες που σκοτώθηκαν ή ακρωτηριάστηκαν; Εμείς ή ΑΥΤΟΙ; Εμείς ή οι άγγλοι με την επέμβασή τους (και τη βοήθεια της δεξιάς) το δεκέμβρη; Ποιος πυροβολούσε τα καροτσάκια με τα μικρά παιδιά και τα σκότωνε; Εμείς ή οι άγγλοι αεροπόροι;


- Ποιος σκότωσε στις 10 του δεκέμβρη (μέρα κυριακή) στην πλατεία κυψέλης ακόμα και τα παιδιά των αγγλόφιλων με τα πυροβόλα από το λυκαβηττό; Εμείς ή οι άγγλοι και η δεξιά;


- Ποιος βομβάρδισε με το πυροβολικό, την αεροπορία και τον αγγλικό στόλο της μεσογείου τις λαικές συνοικίες της αθήνας, την καισαριανή, περιστέρι κλπ; Εμείς ή ΑΥΤΟΙ; Με προσωπική διαταγή του τσώρτσιλ όταν ήρθε τα χριστούγεννα στην αθήνα;


- Ποιος έβαλε πυροβολικό στην ακρόπολη; Αν απαντούσε ο ελας με το πυροβολικό του ποιος θα είχε τις ευθύνες για την καταστροφή του παρθενώνα; Εμείς ή ΑΥΤΟΙ; Εμείς ή οι άγγλοι και η δεξιά;


- Ποιος έστειλε στην ελ τάμπα της αφρικής 30000 αθηναίους και πειραιώτες άοπλους, άμαχους, σαν όμηρους; Εμείς ή ο άγγλος αρχιστράτηγος σκόμπι;


- Ποιος έβαλε στις φυλακές 50000 πολίτες της αθήνας-πειραιά μετά την υποχώρηση του ελας από την πρώτευουσα; Ποιος ρήμαξε, έκλεψε, λεηλάτησε τις συνοικίες της αθήνας και του πειραιά. Ποιος βίασε κτηνώδικα τις γυναίκες μας; Εμείς ή ΑΥΤΟΙ; Εμείς ή οι άγγλοι και η δεξιά;


Τα ερωτήματα είναι συντριφτικά και τους έχουν καθίσει για πάντα στο σκαμνί της ιστορίας. Ούτε τους νεκρούς μας δε σεβάστηκαν. Ξέθαψαν τα πτώματα των ηρωικών ελασιτών μας, τα ακρωτηρίασαν, τους έβγαλαν ακόμα και τα μάτια για να τους παρουσιάσουν σα θύματα του κκε στο σερ σιτρίν!!!


Επειδή ο κ. μ. Έβερτ αναφέρει στο γράμμα του και το όνομά μου και την περίφημη «αυτοκριτική» του μπαρτζιώτα (εννοεί το βιβλίο μου «η εθνική αντίσταση και ο δεκέμβρης 1944»), ένα έχω να πω στον κύριο υπουργό. Ναι παραδέχομαι ότι το μεγαλύτερο λάθος της καθοδήγησης του κκε τότε (που κι εγώ ήμουνα μέλος της) είναι ότι δε βάλαμε σωστά, δε λύσαμε το ζήτημα της εξουσίας και δεν πήραμε την εξουσία, στις 12 του οκτώβρη και στις 3 του δεκέμβρη 1944, έπειτα από την απάνθρωπη σφαγή των διαδηλωτών από τον σκόμπι και τον άγγελο έβερτ. Είχαμε όλες τις δυνατότητες. Δεν προετοιμάσαμε το λαό μας για να αντιμετωπίσουμε νικηφόρα την επέμβαση των άγγλων. Δεν κάναμε εκείνο που έπρεπε να κάνουμε, να πάρουμε την εξουσία. Διαφορετική, πολύ διαφορετική θάταν η εξέλιξη της κατάστασης στην ελλάδα. Γι’ αυτό ας μας κρίνει η ιστορία.


Μετά τιμής,
Β. Μπαρτζιώτας (Φάνης)

ΤΟ ΤΙΜΩΡΟ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΛΑΟΥ Η ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΠΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΗ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ 1942-1944

ΤΟ ΤΙΜΩΡΟ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΛΑΟΥ
Η ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΠΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΗ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ 1942-1944
ΧΑΝΔΡΙΝΟΣ Γ. ΙΑΣΟΝΑΣ
Τιμή Έκδοσης
€15.98 Τιμή Πολιτείας
€14.38 (-10%)

Παρουσίαση
"Οι δειλοί που προδίδουν πατριώτες στους Ούνους, επειδή φοβούνται το θάνατο, να ξέρουν πως τους την έχουμε στημένη, πως είναι καταδικασμένοι και με την πρώτη ευκαιρία θα εξοντωθούν σα ζώα". Με αυτά τα λόγια η L'Humanite, επίσημο έντυπο του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματοδ (PCF), καλούσε, τον Απρίλιο του 1942, τους γάλλους αντιστασιακούς σε πράξεις εκδίκησης. Στις κατεχόμενες από τον Άξονα πόλεις, οι οργανώσεις των κομμουνιστών καλλιέργησαν συστηματικά τη μαζική ανυπακοή απέναντι στην κατοχική εξουσία. Στην Αθήνα και τον Πειραιά, η αλματώδης ανάπτυξη του ΕΑΜ, βασισμένου σε ένα εκτεταμένο οργανωτικό δίκτυο, τροφοδοτούσε το αντικατοχικό αίσθημα του κόσμου, οδηγώντας τον σε πλήρη ρήξη με το κατοχικό καθεστώς. Η όξυνση της ναζιστικής τρομοκρατίας σε συνδυασμό με την πολιτική πόλωση που κορυφώθηκε κατά την τελευταία φάση της Κατοχής (1943-1944) οδήγησε σε έναν αιματηρό κύκλο εκτελέσεων, ανοιχτών μαχών και δολοφονιών στο κέντρο και τις συνοικίες της πρωτεύουσας ανάμεσα στις ελληνόφωνες κατοχικές δυνάμεις (Χωροφυλακή, Ασφάλεια, Τάγματα Ευζώνων) και τους "αντάρτες πόλης" του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ που κλήθηκαν να περιφουρήσουν ανοιχτά τις εαμικές και κομματικές οργανώσεις, αναλαμβάνοντας παράλληλα "μυστικά" καθήκοντα πληροφοριών, κατασκοπείας και εξόντωσης στελεχών του κατοχικού μηχανισμού. Η λειτουργία και δράση αυτού του "σιδερένιου βραχίονα του κόμματος" αποτελεί μία από τις τελευταίες άγνωστες σελίδες της κατοχικής ιστορίας και τίθεται για πρώτη φορά κάτω από το μικροσκόπιο μιας συστηματικής ιστορικής έρευνας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Περιεχόμενα
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ΜΕΡΟΣ Α
ΤΟ ΕΑΜ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ (1941-1943)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι - ΑΝΑΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ (1941-1943)
1. Ανασυγκρότηση των κομματικών οργάνων (1941-1942)
2. Εξάπλωση του οργανωτικού δικτύου
3. Στοχοθεσία, τελετουργίες και συνθηματολογία
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ - ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ (1943) 1. Το έτος των απεργιακών κινητοποιήσεων (Απρίλιος 1942-Ιούλιος 1943)
2. Αίμα στην αθηναϊκή άσφαλτο
3. Η τρίτη κατοχική κυβέρνηση Ράλλη (Απρίλιος 1943)
4. Αναδιοργάνωση της ΚΟΑ (Απρίλιος 1943). Οργανωτικές αρετές και "σκληρή γραμμή"
5. "Αδέλφια" και "παλιόσκυλα": Στοχοποίηση των Σωμάτων Ασφαλείας
ΜΕΡΟΣ Β'
ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΑΛΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι - ΤΟ "ΑΝΤΑΡΤΙΚΟ ΠΟΛΕΩΝ": Ο ΕΛΑΣ ΑΘΗΝΑΣ - ΠΕΙΡΑΙΑ 1. Τα πρώτα οργανωτικά βήματα
2. Οπλισμός και στρατιωτικά μαθήματα
3. Οργανωτική ανασυγκρότηση (Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 1943)
4. "Πρώτες οι μπαράγκες! Οι ξύλινες": Η συνοικία ως βάση της ένοπλης δράσης
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ - ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΕΡΙΦΡΟΥΡΗΣΗΣ ΛΑΪΚΟΥ ΑΓΩΝΑ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ 1. Περιφρούρηση και αυτοπροστασία
2. Τιμωρητικές πρακτικές του εαμικού κινήματος
3. Ένα άρτιο δίκτυο πληροφοριών
4. Οι απαρχές. Η πρώτη προκήρυξη
5. Εθνική Πολιτοφυλακή. Ζητήματα αρμοδιότητας
6. Αόρατοι εκτελεστές
7. "Προδότες και εγκληματίες"
8. "Γκεστάπο με μαρξιστική μάσκα": Περιφρουρώντας την καθαρότητα του Κόμματος
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III - "ΚΥΚΛΟΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΕΩΣ": ΤΑΓΜΑΤΑ ΕΥΖΩΝΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ 1. Οι "γερμανοτσολιάδες": Το 1ο Σύνταγμα Ευζώνων Αθηνών
2. Κράτος εν κράτει: Η Διεύθυνση Ειδικής Ασφαλείας του Κράτους
ΜΕΡΟΣ Γ'
ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι - ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ ΤΗΣ ΒΙΑΣ, ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΟΠΛΑ ΚΑΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ (ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1943-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1944)
1. Νέες κινητοποιήσεις. Το σαμποτάζ στο αμαξοστάσιο της Καλλιθέας (24.8.1943)
2. Η πρώτη γεύση της εκδίκησης
3. Τα γεγονότα στις Φυλακές Χατζηκώστα (10.10.1943)
4. Ο ανελέητος πόλεμος με την Ειδική Ασφάλεια
5. Οι πρώτες συγκρούσεις με τη Χ
6. Στοργή και κτηνωδία: Η ναζιστική τρομοκρατία το φθινόπωρο του 1943
7. Εκστρατείες διαφώτισης και δολοφονίες "αντιποίνων"
8. Η πρώτη μάχη: Φάρος Νέας Σμύρνης, 5 Ιανουαρίου 1944
9. Οι πολιτικές δολοφονίες: Πινότσης, Καλύβας, Μαλτέζος
10. "Νέα ήθη" ή "φρουρός του Λαού": Η ΟΠΛΑ στο προσκήνιο
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ - ΜΠΛΟΚΑ ΚΑΙ ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΜΑΧΕΣ ΣΤΙΣ ΣΥΝΟΙΚΙΕΣ (ΜΑΡΤΙΟΣ-ΜΑΪΟΣ 1944)
1. Τριήμερη μάχη στην Κοκκινιά. 6-8 Μαρτίου 1944
2. Το μπλόκο της Καλογρέζας (15.3.1944). Το 3ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ υπό διωγμόν
3. Συγκρούσεις σε ανατολικές και νοτιοανατολικές συνοικίες (Απρίλιος 1944)
4. Το "Κάστρο του Υμηττού" (29.4.1944)
5. Η κατάσταση στις δυτικές συνοικίες (Μάιος-Ιούνιος 1944)
6. Η μάχη της Καισαριανής (15-16.6.1944)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ - ΤΟ ΜΑΤΩΜΕΝΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ (ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 1944) 1. Μπλόκα και αντεκδικήσεις
2. Η μεγάλη μάχη της Καλλιθέας (24.7.1944)
3. "Ηλέκτρα 3...4...5..."
4. "Το Δίστομο της Αθήνας": Μπλόκα σε Βύρωνα και Δουργούτι (7 και 9.8.1944)
5. Το Μπλόκο της Κοκκινιάς (17.8.1944)
6. Η "Απεργία Εθνικής Σωτηρίας". Μάχες και αντίποινα σε Καλλιθέα. Κουκάκι. Παλαιά Σφαγεία (24-31.8.1944)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV - "ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΣΚΟΤΑΔΙ ΕΙΝΑΙ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΑΥΓΗ": Η ΑΝΕΠΑΙΣΘΗΤΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ (ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1944)
1. Η "κατάκτηση" του Παγκρατίου
2. Η απεργία της 16ης Σεπτεμβρίου
3. Η εξόντωση του "διαβολογιατρού" Βαρδινογιάννη (22.9.1944)
4. Μάχες και γερμανικές σφαγές
5. "Σύγκρουσις τώρα αναπόφευκτος": ΕΛΑΣ Αθήνας και κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας
6. Τελευταίο καθήκον: Η προστασία των υποδομών της πρωτεύουσας
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
ΠΗΓΕΣ
Λεπτομέρειες
ISBN13 9789603103561
Εκδότης ΘΕΜΕΛΙΟ
Χρονολογία Έκδοσης Μάρτιος 2012
Αριθμός σελίδων 288
Διαστάσεις 21x14
Επιμέλεια ΜΑΛΙΚΙΩΣΗ ΑΝΝΑ

ΤΟ ΤΙΜΩΡΟ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΛΑΟΥ

www.politeianet.gr

ΤΟ ΤΙΜΩΡΟ

Γιάννης Ζέβγος (μέλος του ΠΓ του ΚΚΕ και της ΚΕ του ΕΑΜ): 1821 και ξένες δυνάμεις + Β. Αθανασίου: Η Επανάσταση του 1821 και η ενίσχυση των Βαλκανίων («ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΛΛΑΔΑ», 1947)

"Προδομένη η υπόθεση των αγωνιστών του 1821 περιμένει την ολοκλήρωσή της. Το σύγχρονο επαναστατικό κίνημα του εργαζόμενου έθνους, καθοδηγημένο απ’ το προλεταριάτο, κληρονόμο των εθνικών αγώνων, θα απαλλάξει τη χώρα απ’ την εξάρτηση του ξένου κεφαλαίου και απ’ τους ντόπιους εκμεταλλευτές και θ’ ανοίξει το δρόμο για να ανυψωθεί ο ελληνικός λαός, για να ανθίσει ο εθνικός του πολιτισμός."

1821 ΚΑΙ ΞΕΝΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΕΒΓΟΣ*

Η μεγάλη λαϊκή Επανάσταση του 1821 δεν ήταν τυχαίο και μεμονωμένο ιστορικό γεγονός. Πριν απ’ το 1821 σειρά ολόκληρη από επαναστάσεις έσπαζαν τις φεουδαρχικές σχέσεις κι’ άνοιγαν καινούργια περίοδο στην ιστορία της ανθρωπότητας. Η μεγάλη γαλλική επανάσταση του 1789 συγκλόνισε ολόκληρο τον κόσμο, ξαπόλησε τις συμπυκνωμένες επαναστατικές δυνάμεις και άνοιξε την περίοδο των εθνικών πολέμων και αστικοδημοκρατικών επαναστάσεων. Το 1821 βρίσκεται στη γραμμή αυτών των επαναστατικών κινημάτων, από αυτά πήρε τις οργανωτικές και ιδεολογικές αρχές και το ξέσπασμα της προκάλεσε το ενδιαφέρο των αντιμαχομένων κοινωνικών δυνάμεων σ’ ολόκληρη την Ευρώπη. 
Στα χρόνια του 1821 στις μεγάλες χώρες της Ευρώπης κυριαρχούσε η αντεπανάσταση. Οι ελέω Θεού βασιλιάδες, που ενσάρκωναν την αντίδραση, είχαν συμπήξει την «Ιερή συμμαχία». Με όργανο τον χωροφύλακα της αντίδρασης τον Τσάρο και με την υποστήριξη της συντηρητικής Αγγλίας επεδίωκαν να καταπνίξουν κάθε επαναστατικό λαϊκό κίνημα, να διαιωνίσουν την τυραννική τους κυριαρχία και να κρατήσουν ακίνητο τον τροχό της ιστορίας. 
Ωστόσο το επαναστατικό ηφαίστειο έβραζε στην Ιταλία και στην Ισπανία και τη στιγμή που οι βασιλιάδες της «Ιερής συμμαχίας» ήταν συγκεντρωμένοι στο Λέϊβαχ της Αυστρίας, ξέσπασε η επανάσταση και στην Ελλάδα. 
Είναι φανερό πως η σημασία της ελληνικής επανάστασης δεν είχε τοπική περιορισμένη σημασία. Η επαναστατική φλόγα που άναβε στη Μολδοβλαχία και φούντωνε στην καθαυτό Ελλάδα υπήρχε κίνδυνος να μεταδοθεί σ’ όλες τις ευρωπαϊκές περιφέρειες της τουρκικής αυτοκρατορίας και να προκαλέσει δυνάμωμα του επαναστατικού κινήματος σ’ όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. 
Μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες η εξέγερση του ελληνικού λαού συγκέντρωσε την προσοχή των δυνάμεων της επανάστασης και της αντεπανάστασης. 
Με αγαλλίαση και με αλαλαγμούς χαράς υποδέχτηκαν το άγγελμα για την ελληνική επανάσταση οι λαοί και τα προοδευτικά στοιχεία της Ευρώπης και όλου του κόσμου, ενώ με τρόμο, με μίσος και κατάπληξη το άκουσαν οι αντιδραστικές κυβερνήσεις και οι βασιλιάδες της «Ιερής συμμαχίας». 
Επανάσταση και αντεπανάσταση έπαιρναν άμεσα θέση απέναντι στο απελευθερωτικό κίνημα του ελληνικού λαού. Οργανωμένη και συγκροτημένη η αντίδραση κήρυχνε αμέσως «εκτός νόμου» την ελληνική επανάσταση και έπαιρνε μέτρα για την κατάπνιξή της. Ο Τσάρος αποκήρυχνε την εξέγερση και βεβαίωνε το Σουλτάνο για την αδελφική του φιλία. Οι κυβερνήσεις της Αυστρίας της Γαλλίας και της Αγγλίας δεν αναγνώριζαν τους ελληνικούς αποκλεισμούς, οι στόλοι τους παραβίαζαν τις ζώνες αποκλεισμού και τροφοδοτούσαν απευθείας ή ενίσχυαν την τουρκική αρμάδα να τροφοδοτεί τα πολιορκούμενα απ’ τον επαναστατημένο λαό φρούρια. 
Οι Άγγλοι κρατώντας τα Εφτάνησα στάθηκαν οι κυριότεροι εχθροί της επανάστασης και ενώ έδιναν στα τουρκικά πλοία άσυλο στα λιμάνια των Εφτανήσων, τρομοκρατούσαν τους πληθυσμούς τους και τους απαγόρευαν να βοηθήσουν μ’ οποιοδήποτε τρόπο τους επαναστάτες. Η αγγλική θηριωδία πήρε πρωτάκουστες διαστάσεις. Τον Σεπτέμβριο του 1821 κρέμασαν πέντε χωριάτες της Ζακύνθου και πολλές εκατοσταριές φυλάκισαν για να πνίξουν τις επαναστατικές τους διαθέσεις και τις συμπάθειές τους προς την επανάσταση του ελληνικού λαού. 
Η επίσημη αστικοτσιφλικάδικη Ευρώπη των βασιλιάδων απ’ την Αγγλία μέχρι της τσαρική Ρωσία, νοιώθοντας τον εθνικό χαρακτήρα της επανάστασης πήραν εχθρική πολεμική θέση απέναντι στο λαό που ζητώντας τη λευτεριά του, στρέφονταν ενάντια στον παλιό κόσμο, που ένα των στηριγμάτων του ήταν κι’ η σουλτανική Τουρκία.  
Αντίθετα με τις αντιδραστικές κυβερνήσεις και τους βασιλιάδες οι λαοί της Ευρώπης κι’ όλα τα προοδευτικά στοιχεία δέχθηκαν την επανάσταση σα δική τους υπόθεση και την συνέτρεξαν με χίλιους τρόπους. Κατεβαίνοντας εθελοντές στην Ελλάδα, στέλνοντας χρήματα, τροφές, πολεμοφόδια. Το πιο χαρακτηριστικό γεγονός της επαναστατικής αλληλεγγύης είναι πως 300 Ισπανοί επαναστάτες ζήτησαν από την ελληνική κυβέρνηση την άδεια νάρθουν στην Ελλάδα και να πολεμήσουν στις γραμμές του επαναστατημένου της λαού για τη λευτεριά του.

***

Τα παραπάνω γεγονότα είναι αρκετά να δείξουν την περίβλεπτη θέση που πήρε η επανάσταση του 1821 στο μεγάλο επαναστατικό δημοκρατικό κίνημα που ξεχύθηκε απ’ την γαλλική επανάσταση του 1789. Η επανάσταση απ’ αυτή την άποψη αποτελεί πολύτιμη συμβολή του ελληνικού λαού στο μεγάλο έργο της προόδου της ανθρωπότητας. 
Ωστόσο οι Έλληνες εμποροκοτζαμπάσηδες, έχοντας την ηγεμονία της επανάστασης, αγωνίστηκαν να αποσπάσουν το έθνος από το στρατόπεδο της επανάστασης, να του φορέσουν καινούργια δεσμά καταδικάζοντας το έτσι στη στασιμότητα και στο μαρασμό. 
Στάθηκαν ανίκανοι να στηριχθούν στις ηφαιστειώδικες δυνάμεις που έκρυβαν οι λαϊκές μάζες, να χρησιμοποιήσουν τους ξένους επαναστάτες , να εξασφαλίσουν τον ολοκληρωτικό θρίαμβο της επανάστασης και να βάλουν το έθνος στις πρώτες γραμμές των προοδευτικών χωρών.  Τάξη δειλή και συντηρητική, τρέμοντας τον ίδιο τον ελληνικό λαό, αφαίρεσε την υπόθεση της επανάστασης από τα ρωμαλέα του χέρια και την εναπόθεσε στα χέρια της αντίδρασης. 
Η κυβέρνηση των εμποροκοτζαμπάσηδων αρνήθηκε να δεχθεί την γενναιόφρονα προσφορά των Ισπανών επαναστατών, ενώ ζητούσε ενίσχυση από τους εχθρούς και δήμιους των λαών. Με ικετευτικά γράμματα εκλιπαρούσε τον Τσάρο και τον Πάπα και τελευταία πρόσπεσε στην συντηρητική Αγγλία και έβαλαν τις βάσεις της κατοπινής υποδούλωσης της χώρας στους ξένους. 
«Ηθικώς και πολιτικώς και εμπορικώς η ανεξαρτησία της Ελλάδας συμφέρει εις την Ευρώπην και ιδίως εις την Αγγλία», έγραφε ο Αλ. Μαυροκορδάτος, ο πολιτικός αρχηγός των εμποροκοτζαμπάσηδων. Τα δύο δάνεια του 1824 και 1825 που έγιναν στην αγγλική αγορά απόδειξαν με τι είδους συμφέροντα εννοούσαν να συνδέσουν την Ελλάδα με τους Άγγλους οι Έλληνες εμποροκοτζαμπάσηδες. Το πρώτο δάνεια έγινε για 8000.000 λίρες και στην Ελλάδα έφθασαν μόνο 291.000 λίρες. Το δεύτερο δάνειο έγινε για 2.000.000 λίρες και στην Ελλάδα έφθασαν μόνο 230.115 λίρες;. Και γι’ αυτά τα δάνεια μπήκε υποθήκη η κρατική γη, τα έσοδα των τελωνείων, οι αλυκές, τα ιχθυοτροφεία. 
Η Ελλάδα δεν είχε ακόμα απελευθερωθεί απ’ τους Τούρκους δυνάστες. Οι λαϊκές μάζες σε απελπισμένη πάλη με τις σουλτανικές ορδές διεκδικούσαν «ή τη νίκη ή τη θανή», όπως λέει ο ποιητής. Μα σύγχρονα οι εμποροκοτζαμπάσηδες έπλεκαν τις καινούριες αλυσίδες  του ξένου κεφαλαίου, που στα μετεπαναστατικά χρόνια αποστράγγιζε τον ελληνικό λαό και έκανε εικονική τη λευτεριά του, αποτραβούσαν το έθνος απ’ την τροχιά της προοδευτικής, επαναστατικής κίνησης και τόριχναν στην αγκαλιά της αντεπανάστασης στα χρόνια που οι λαϊκές μάζες ξαγόραζαν με αιματηρές εκατόμβες την εθνική λευτεριά, οι εμποροκοτζαμπάσηδες πρόδιναν αυτή τη λευτεριά στους ξένους κεφαλαιούχους. Απ΄ το 1821 μέχρι σήμερα συνεχίζουν το έργο της προδοσίας των εθνικών αγώνων του 1821 και σήμερα κυριαρχούν  ουσιαστικά στην Ελλάδα οι ξένοι δυνάστες. Οι ξένοι ιμπεριαλιστές που την τυραννική τους δεσποτεία την εκφράζουν καθημερινά η Πάουερ, η Ούλεν, ο Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος και το άλλο πολυπλόκαμο δίχτυ της εκμετάλλευσης, σε στενή συνεργασία με την ελληνική πλουτοκρατία, καταδυναστεύουν οικονομικά, πολιτικά, εθνικά τον ελληνικό λαό και η χώρα βρίσκεται στην υπηρεσία της αντίδρασης.

Προδομένη η υπόθεση των αγωνιστών του 1821 περιμένει την ολοκλήρωσή της. Το σύγχρονο επαναστατικό κίνημα του εργαζόμενου έθνους, καθοδηγημένο απ’ το προλεταριάτο, κληρονόμο των εθνικών αγώνων, θα απαλλάξει τη χώρα απ’ την εξάρτηση του ξένου κεφαλαίου και απ’ τους ντόπιους εκμεταλλευτές και θ’ ανοίξει το δρόμο για να ανυψωθεί ο ελληνικός λαός, για να ανθίσει ο εθνικός του πολιτισμός. («Ριζοσπάστης» 25/3/1936, «Ο Ρίζος της Δευτέρας» 24/3/1947, Αθηνα)

*Ο Γιάννης Ζέβγος γεννήθηκε το 1897 στη Δόριζα Αρκαδίας,  ήταν μέλος του Π.Γ. του ΚΚΕ και μέλος της ΚΕ του ΕΑΜ. Δολοφονήθηκε στις 20/3/1947 στη Θεσσαλονίκη από τους μοναρχοφασίστες.

Αναδημοσιεύεται στην εφημερίδα Ανασύνταξη, αρ.φυλ. 270, 15-31/3/2008