Ημερίδα:Δουλεύοντας στον χώρο του θεάματος, 19ος-20ός αιώνας”.

αγαπητοί φίλοι και φίλες, 

Το Δίκτυο για την ιστορία της εργασίας και του εργατικού κινήματος έχει τη χαρά να σας προσκαλέσει στην ημερίδα που οργανώνει την Παρασκευή 10 Νοεμβρίου 2017 (16.15-21.30) με θέμα “Δουλεύοντας στον χώρο του θεάματος, 19ος-20ός αιώνας”.

Στην ημερίδα θα συναντηθούν ιστορικοί, ιστορικοί του θεάτρου και του κινηματογράφου και άλλοι κοινωνικοί επιστήμονες και θα συζητήσουν για την εργασία στους χώρους του θεάτρου, του κινηματογράφου, της τηλεόρασης αλλά και των βίντεο-κλαμπ στην Ελλάδα από τα μέσα του 19ου αιώνα μέχρι και τη δεκαετία του 1980.

Στις ανακοινώσεις θίγονται ζητήματα που αφορούν την εργασία σε περιοδεύοντες θιάσους και στον πρώιμο ελληνικό κινηματογράφο, τις βεντέτες του θεάτρου και την εργασία παιδιών στο θέατρο, τα θεάματα του δρόμου και τα σινεμά της επαρχίας, τους τεχνικούς της τηλεόρασης και τους ιδιοκτήτες βιντεολεσχών, το σωματείο των ηθοποιών στον μεσοπόλεμο και το Εθνικό θέατρο της Κατοχής.

Η ημερίδα θα γίνει στην καρδιά της Πλάκας (Λυσίου 11), στο Ιωνικό Κέντρο, το οποίο παραχώρησε ευγενικά την αίθουσά του. 

 
 

Συνέδριο:Φοιτητική ζωή και κινήματα στο ελληνικό πανεπιστήμιο

βιβλιοπαρουσίαση: Η Ικάρια Πτήση

Κώστας Παλούκης,
βιβλιοπαρουσίαση

από τις Ακυβέρνητες Πολιτείες,
στο Τάμπυα, 7/10/17

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις τόπος το βιβλίο Ικάρια Πτήση, χρονικό της ρωσικής επανάστασης, του Γιάννη Χλιουνάκη. Παίρνοντας το βιβλίο στα χέρια αμέσως αντιλαμβάνεται κανείς τη βασική λειτουργία του: είναι ταυτόχρονα τόσο ένα εγχειρίδιο για νέους αναγνώστες όσο κι ένα εγχειρίδιο εργασίας. Θα εξηγήσω παρακάτω τι εννοώ. Πρώτα πρώτα είναι αυτό που γράφει και στον υπότιτλο, δηλαδή ένα χρονικό. Ωστόσο, τι είναι ένα χρονικό;

Σύμφωνα με ένα λεξικό είναι είτε η λεπτομερής εξιστόρηση ενός γεγονότος (π.χ. το χρονικό της εξέγερσης του Πολυτεχνείου) είτε είδος μικρής χρονογραφίας, πεζής ή έμμετρης, που αναφέρεται σε γεγονότα μικρών περιόδων, π.χ. το Χρονικό του Μωρέως. Σε τι διαφέρει όμως από ένα ιστορικό βιβλίο; Η πλέον σημαντική διαφορά είναι σίγουρα η εστίαση στο γεγονός και ο περιορισμός της ερμηνείας και της ανάλυσης. Το χρονικό αφηγείται σε λαϊκή γλώσσα και με χρονική σειρά γεγονότα, ενώ η ιστορία συγκροτεί μια αφήγηση κυρίως βασισμένη σε ερωτήματα γύρω από διάφορες θεματικές. Η ιστορία έχει πίσω της θεωρία και στηρίζεται πάνω σε μελέτες άλλων ιστορικών σε συνδυασμό με μια πρωτότυπη σύνθεση πληροφοριών από πηγές. Γι’ αυτό το λόγο, το χρονικό θεωρείται συχνά ένα εκλαϊκευτικό κείμενο και αντιδιαστέλλεται με την δύσκολη σε έννοιες ιστορία. Πολλοί θεωρούν πως τα γεγονότα είναι η “πραγματική ιστορία” υπονοώντας πως η σύγχρονη ιστοριογραφία είναι περισσότερο θεωρητική από όσο θα έπρεπε.

φωτογραφία από την εκδήλωση, πηγή: Χρ. Αβραμίδης

Ας έρθουμε όμως στην Ικάρια Πτήση. Το βιβλίο υποστηρίζει ότι είναι ένα χρονικό της ρωσικής επανάστασης με την έννοια μίας χρονολογικής παρουσίασης βασικών γεγονότων, αλλά στην πράξη ταυτόχρονα βοηθά στην εξήγηση βασικών εννοιών που σχετίζονται με την ρωσική επανάσταση. Με αυτήν την έννοια είναι εν πολλοίς ένα λεξικό της ρωσικής επανάστασης με τα λήμματα τοποθετημένα σε χρονική σειρά. Στην πράξη δεν έχουμε ένα ενιαίο κείμενο με αρχή, μέση και τέλος, αλλά πολλά αποσπασματικά κείμενα που το καθένα πραγματεύεται ένα μικρό υπομέρος της ιστορίας της επανάστασης. Από αυτή την άποψη λειτουργεί ελκυστικά για κάθε νέο αναγνώστη που θέλει μια βασική κι εύκολη πρόσβαση στα ιστορικά δεδομένα της ρωσικής επανάστασης. Ωστόσο, είναι δομημένα με έναν συγκεκριμένο τρόπο ώστε να λειτουργεί ταυτόχρονα και ως εγχειρίδιο εργασίας καθώς κάποιος αναγνώστης μπορεί να προστρέξει σε μία μόνο υποπερίοδο της ρωσικής επανάστασης και να αντλήσει τις βασικές πληροφορίες γύρω από αυτήν χωρίς να χρειάζεται να μπερδευτεί με άλλες περιόδους. Από αυτήν την άποψη η βασική αρετή του συγκεκριμένου βιβλίου δεν αφορά μόνο το καθεαυτό κείμενο, αλλά το γραφιστικό στήσιμό του, την ίδια την φιλοσοφία της κατασκευής του.

φωτογραφία από την εκδήλωση πηγή: Χρ. Αβραμίδης

Το γραφιστικό στήσιμο λοιπόν χωρίζεται σε δύο μορφές κειμένου: την κύρια και την εμβόλιμη. Η κύρια μορφή έχει τα χαρακτηριστικά ενός πίνακα δεδομένων: στα αριστερά ή δεξιά, ανάλογα με τις μονές ή ζυγές σελίδες, τοποθετείται η στήλη της ημερομηνίας και στα δεξιά ή τα αριστερά πάλι ανάλογα με τις μονές ή ζυγές σελίδες βρίσκεται η στήλη με το αφηγηματικό κείμενο. Η στήλη της ημερομηνίας έχει πάνω με έντονο χρώμα το έτος, ενώ, καθώς κατεβαίνει η σελίδα, ακολουθεί σε κάθε γραμμή η ημέρα και το μήνα μέσα σε γκρίζο πλαίσιο. Δίπλα η στήλη με το αφηγηματικό κείμενο επίσης δομείται σε δύο επίπεδα: Συγκεκριμένα, μετά την ημερομηνία παρουσιάζεται σε μικρές περιόδους το γεγονός με κάποιες βασικές λεπτομέρειες, π.χ. 2-6 Μαρτίου 1ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Μόλις 51 αντιπρόσωποι, από τους οποίους 35 έχουν δικαίωμα ψήφου. Αντιπροσωπεύουν οργανώσεις από 19 χώρες. Στη συνέχεια όμως ακολουθεί ένα επεξηγηματικό κείμενο μέσα σε ένα πλαίσιο με κόκκινες γραμμές. Εκεί ο συγγραφέας παραθέτει περισσότερες πληροφορίες και στοιχεία προσωπικής άποψης και ερμηνείας. Κάποιες πληροφορίες που ο συγγραφέας θεωρεί χρήσιμες παρουσιάζονται με τη μορφή υποσημείωσης, στη συγκεκριμένη περίπτωση ένας αστερίσκος μας ενημερώνει πως στο 1ο Συνέδριο της ΚΔ “Η Βαλκανική Επαναστατική Σοσιαλδημοκρατική Ομοσπονδία αντιπροσωπεύτηκε από τον Ρακόφσκι. Η εμβόλιμη παρουσίαση είναι σε κόκκινο φόντο. Αποτελείται είτε από πηγές της εποχής, π.χ. ο λόγος των αριστερών κομμουνιστών και ο αντίλογος του Λένιν στο 1ο Πανρωσικό Συνέδριο των Συμβουλίων Λαϊκής Οικονομίας στις 28 Μαΐου 1918, είτε από το χρονικό κάποιων παράλληλων γεγονότων που συμβαίνουν π.χ. στη Γερμανία.

Η γραφιστική δομή λοιπόν είναι το πιο καινοτόμο και σημαντικό στοιχείο στο βιβλίο και αυτή που ορίζει τον χαρακτήρα του λεξικολογικού χρονικού. Καταφέρνει να το καθιστά ευκολοδιάβαστο και προσιτό στο μη απαιτητικό κοινό. Συνεπώς, ένας βασικός στόχος του συγγραφέα επιτυγχάνεται και από αυτήν την άποψη αυτή η δύσκολη επιτυχία είναι η μεγαλύτερη αξία και αρετή του. Το βιβλίο αυτό είναι ένα εργαλείο μάχης κάθε αριστερού και κομμουνιστή και απευθύνεται σε κάθε εργάτη και εργάτρια, σε κάθε φοιτητή και φοιτήτρια που θέλει μία σύντομη εισαγωγή στην ρωσική επανάσταση.

φωτογραφία από την εκδήλωση πηγή Χρ. Αβραμίδης

Θα ήταν όμως άδικο για τον συγγραφέα να αποσυνδέσουμε εντελώς την δομή από το περιεχόμενο και αν εμμείνουμε μόνο στην πρώτη. Το κείμενο βασίζεται κυρίως σε δευτερογενή βιβλιογραφία και σε πηγές που ο συγγραφέας έχει εντοπίσει εκεί. Είναι με άλλα λόγια μία σύνθεση από κείμενα άλλων συγγραφέων. Κι εδώ βρίσκεται ακόμα μία αρετή του βιβλίου. Ο συγγραφέας εύκολα θα μπορούσε να πέσει στην παγίδα της ανάλυσης ή της επιμονής σε κάποια σημεία της επανάστασης με αποτέλεσμα να προκύψει ένα ογκώδες βιβλίο, αλλά αποφεύγει αυτόν τον κίνδυνο και καταφέρνει να ισορροπήσει. Η διαδικασία αυτή προϋποθέτει κριτήρια αξιολόγησης και καταδεικνύει τις συνθετικές αρετές του συγγραφέα στη διαμόρφωση του κειμένου.

Θα προχωρήσω σε κάποια σχόλια ιστοριογραφικής φύσης. Όσο βέβαια και εάν ο συγγραφέας επιμένει σε μία γεγονοτολογική χρονική παρουσίαση, σε καμία περίπτωση αυτή δεν ενέχει στοιχεία προσωπικής πολιτικής ή ιστοριογραφικής στάσης. Πρώτα πρώτα, η επιλογή της δευτερογενούς βιβλιογραφίας καθορίζει το χαρακτήρα του κειμένου. Συγκεκριμένα, στηρίζεται σε κλασικά ιστορικά έργα και όχι σε πιο σύγχρονα ιστοριογραφικά κείμενα. Αυτή η επιλογή φαίνεται ότι επιδρά εν τέλει στη φυσιογνωμία του κειμένου. Από αυτήν την άποψη το χρονικό ενέχει περισσότερο το χαρακτήρα μιας πολιτικής ιστορίας της από τα πάνω δράσης των προσώπων, μια καταγραφή των πολιτικών γεγονότων, των αντιπαραθέσεων, των συγκρούσεων, των διασπάσεων ή των επιτυχιών των ηγετών, ενώ απουσιάζουν πλευρές της ιστορίας των από κάτω, της καθημερινής δράσης των ανθρώπων, στοιχεία πολιτισμικής, κοινωνικής ή οικονομικής ιστορίας. Ωστόσο, ο χαρακτήρας του χρονικού γλιτώνει το κείμενο από ένα βασικό στοιχείο ανάλογων συνθετικών ιστοριών που είχαν ως κύριο ερώτημα τη διερεύνηση της αποτυχίας ή της επιτυχίας των επαγγελλόμενων στόχων των επαναστατών με αποτέλεσμα να καταλήγει συχνά σε μια «λαθολογία» είτε ήταν από την πλευρά της επίσημης κομματικής σχολής είτε από τη μεριά των σε διάφορες διαβαθμίσεις διαφοροποιημένων αριστερών.

Βέβαια, συνιστά ένα υπό συζήτηση ζήτημα κατά πόσο ένα χρονικό μπορεί να ενσωματώσει και άλλες συνιστώσες των γεγονότων, εκτός από τα κύρια πολιτικά γεγονότα, π.χ. η δημοσίευση κάποιων αφισών, η κυκλοφορία κάποιων τραγουδιών, η έμφαση σε κάποιες τομές που άλλαξαν την καθημερινότητα κλπ. Η προσωπική μου άποψη είναι ότι είναι δυνατό. Το πρόβλημα εδώ είναι η συνολική καθυστέρηση της ελληνικής βιβλιογραφικής παραγωγής και μετάφρασης σε σχέση με την ρωσική επανάσταση. Για πολλές δεκαετίες τα μοναδικά κείμενα που ήταν προσιτά στο ελληνικό κοινό ήταν τα κείμενα των Λένιν, Στάλιν, Τρότσκι και άλλων πολιτικών προσώπων. Τις περισσότερες περιπτώσεις τα κείμενα αυτά δεν αντιμετωπίζονταν ως ιστορικά ντοκουμέντα, αλλά κυρίως ως εργαλεία πολιτικής πάλης, προπαγάνδας και αντιπαράθεσης ανάμεσα στις διάφορες τάσεις της αριστεράς. Την ίδια περίοδο στο εξωτερικό, και στους δύο κόσμους, η έρευνα, ο διάλογος και η βιβλιογραφιά γύρω από τη ρωσική επανάσταση γέμιζε ολόκληρα δωμάτια βιβλιοπωλείων. Το πολιτικοποιημένο όμως ελληνικό κοινό αντιμετώπιζε σαστισμένα και με φοβία όλη αυτή την παραγωγή που καταδίκαζε ως ρεβιοζιονιστική, οππορτουνιστική ή και αντικομμουνιστική. Γι’ αυτό το λόγο η πρόσληψη της ρωσικής επανάστασης στην Ελλάδα παρέμενε για χρόνια καθηλωμένη σε αντιπαραθέσεις οι οποίες χωρίς την άντληση πληροφοριών από τη σύγχρονη ιστοριογραφία ήταν καταδικασμένες να αναπαράγονται με έναν κοινότοπο και μάλλον βαρετό τρόπο. Αυτή η αντιπαράθεση έχει πάντα ένα πολιτικό νόημα, αλλά τουλάχιστον ας βασίζεται σε πιο σύγχρονες μελέτες οι οποίες έχουν να προσφέρουν πάρα πολλά στοιχεία και ως προς το τι έγινε, αλλά και ως προς την ερμηνεία. Η αλήθεια είναι πως τα τελευταία χρόνια το διαδίκτυο κατέστησε πολύ πιο προσιτή την νέα έρευνα και συχνά παρουσιάζονται κάποιες εμπλουτισμένες απόψεις.

Κατά τη δεκαετία του 1980 και 1990 μεταφράστηκαν κάποιες χρήσιμες θεωρητικές μελέτες για τον χαρακτήρα της σοβιετικής κοινωνίας, π.χ. του Σαρλ Μπέτελεμ «Οι ταξικοί αγώνες στην ΕΣΣΔ», ή γράφτηκαν αντίστοιχες από έλληνες συγγραφείς, πολιτικούς αναλυτές, όπως ο Κώστας Κάππος και η Έλλη Παππά, κυρίως όμως πολιτικούς ή κοινωνικούς επιστήμονες, όπως ο Γιάννης Μηλιός. Την ίδια εποχή κυκλοφόρησαν κάποιες γενικές ιστορίες της Ευρώπης με πιο εξέχουσα εκείνη του Χομπσμπάουμ, αλλά ουσιαστικά απουσίαζαν τόσο οι κλασικές ιστορικές συνθέσεις με αποκλειστικό θέμα τη ρωσική επανάσταση, αλλά και οι πιο σύγχρονες προσεγγίσεις. Επίσης, απουσίαζαν σημαντικά αυτοβιογραφικά κείμενα των πρωταγωνιστών. Η επέτειος των 100 χρόνων αποτέλεσε από αυτήν την άποψη μια πολύ καλή ευκαιρία να ανανεωθεί και να εμπλουτιστεί η βιβλιογραφία. Το αποτέλεσμα δεν είναι όμως το αναμενόμενο. Θεωρώ ότι ναι μεν καλύπτονται τα βασικά που υπήρχαν, αλλά θα μπορούσε να είχαν μεταφραστεί και ακόμα πιο σύγχρονα κείμενα.

Σε αυτό το πλαίσιο της κάλυψης υπαρχόντων κενών λειτουργεί και το βιβλίο Η Ικάρια Πτήση καθώς καλύπτει ένα πολύ βασικό κενό, την ύπαρξη ενός χρονικού, δηλαδή ενός εγχειριδίου και ενός εργαλείου, όπως αναφέρθηκε στην αρχή. Ωστόσο, επιμένω πως τα ιστοριογραφικά κενά παραμένουν παρά την εκ των πραγμάτων μικρή πληροφόρηση που δίνει η Ικάρια Πτήση. Αντίστροφα, μάλλον και ίσως και αυτό είναι ένα ακόμα από τα πλεονεκτήματα του βιβλίου. Η σύντομη και απλώς πληροφοριακή αναφορά μας καθιστά ορατή την ύπαρξη αυτών των άγνωστων σελίδων της ρωσικής επανάστασης για τις οποίες πρέπει να εμβαθύνουμε. Συγκεκριμένα, ποιός ξέρει σήμερα στην Ελλάδα τι ήταν οι σοσιαλεπαναστάτες, τι ήταν η ρωσική σοσιαλδημοκρατία, ποιός ήταν ο ρόλος προσωπικοτήτων που έχασαν, όπως ο Μαρτόφ; Ποιός ασχολείται με την κοινωνία, τη βιομηχανία, την οικονομία τόσο της προεπαναστατικής ή και της μετεπαναστατικής Ρωσίας;

Υπάρχει τώρα ένα άλλο ζήτημα που προκύπτει έμμεσα από το βιβλίο. Ίσως το πιο ουσιαστικό ερώτημα γύρω από την ιστορία της ρωσικής επανάστασης είναι αν θα φτάσουμε ποτέ στο σημείο να την αντιμετωπίζουμε με την «ιστορική νηφαλιότητα» που καταγράφεται η ιστορία της ένδοξης αγγλικής επανάστασης του 1688.  Ο Eric Hobsbawm απαντάει πως στις αρχές της δεκαετίας του 1990 αυτό παρέμενε δύσκολο καθώς ο απολογισμός για το σύνολο του σοβιετικού φαινομένου ήταν ακόμη προσωρινός. Συγκεκριμένα λοιπόν, η Ικάρια Πτήση δεν είναι σε θέση ούτε ενδιαφέρεται να δώσεις τις μεγάλες απαντήσεις, αλλά σίγουρα διαθέτει ένα προσόν την προσπάθεια για ιστορική νηφαλιότητα. Αυτό την καθιστά χρήσιμη σε αναγνώστες με πολύ διαφορετικές έως εχθρικές απόψεις για τον χαρακτήρα και την εξέλιξη της ρωσικής επανάστασης. Επίσης, η νηφαλιότητα του συγγραφέα μας γλιτώνει από μία κουραστική προβολή των ηγετών ως μεγάλων ηρώων, ενώ γενικά απουσιάζουν οι λεκτικές υπερβολές και οι υπέρμετροι βερμπαλισμοί. Ναι μεν η επιτυχία της Οκτωβριανής Επανάστασης στηριζόταν στη λάμψη του Λένιν και των μπολσεβίκων, αλλά δεν αντιμετωπίζεται ο Λένιν ως μία υπερπροσωπικότητα πάνω από τις άλλες μικρές προσωπικότητες.

Αυτό δε σημαίνει πως το βιβλίο δεν έχει πρόσημο. Κανένα κείμενο, ακόμα και μια απλή γεγονοτολογία δεν είναι ουδέτερη. Το πρίσμα του λοιπόν εντάσσεται στην οπτική της νέας αριστεράς, της αριστεράς δηλαδή που τοποθετείται εχθρικά στην εσωτερική αντεπανάσταση και συγκεκριμένα στον σταλινισμό. Αυτό αποτυπώνεται εύγλωττα στον ίδιο τον ποιητικό συμβολισμό του τίτλου, μία πολύ έξυπνη πνευματική σύλληψη που προτάσσει την άποψη του συγγραφέα. Γι’ αυτό θα κλείσω με ένα σχόλιο για την «ικάρια πτήση» της επανάστασης.

Η Οκτωβριανή Επανάσταση ήταν κάτι περισσότερο από μία υπόθεση της ρωσικής κοινωνίας. Επιπλέον, ήταν μία υπόθεση που υπερβαίνει το ιστορικό και χρονικό πλαίσιο, ήταν ένα άλμα της ανθρωπότητας προς την ουτοπία. Η ικάρια πτήση συμβολίζει τη θέληση του άπτερου ανθρώπου να αποκτήσει φτερά και να πετάξει, τη θέληση του φυλακισμένου στη γη ανθρώπου για ελευθερία χωρίς όρια, την επιθυμία του κατά μία έννοια να υπερβεί τα στενά όρια του βιολογικού του καθορισμού. Ταυτόχρονα, συμβολίζει την πτήση του ανθρώπου προς τον θεό ήλιο, την επιθυμία του φτάσει όσο πιο ψηλά την ίδια την ανθρωπότητα, κατά ένα τρόπο να τη θεοποιήσει. Και πράγματι τι άλλο μπορεί να ήταν αυτός ο μαρξικός στόχος για το βασίλειο της ελευθερίας, τι άλλο μπορεί να είναι η κομμουνιστική κοινωνία, παρά η τελείωση του ανθρώπου, η μετάβαση σε ένα νέο άλλο στάδιο της ανθρώπινης ύπαρξης. Σε αυτό το νέο κόσμο θα πραγματώνεται η ίδια η έννοια του ανθρώπου, αφήνοντας πίσω στην προϊστορία της ανθρωπότητας το βασίλειο της σκλαβιάς και της βαρβαρότητας. Αυτή λοιπόν η ικάρια πτήση κατέπεσε ακριβώς επειδή προκάλεσε την ύβρι, όπως υπονοεί ο συγγραφέας. Το ερώτημα για εμάς λοιπόν είναι πια ανοιχτό και τίθεται αμείλιχτα από τον ιδεολογικό και ταξικό εχθρό: Θα τη φοβηθούμε αυτήν την ύβρι και θα αποδεχτούμε ως νομοτέλεια της ανθρώπινης φύσης το αδύνατο της πτήσης προς τον ήλιο. Θα φοβηθούμε να ξαναπροσπαθήσουμε γνωρίζοντας τον κίνδυνο να ξαναπέσουμε; Αν λοιπόν αυτά τα ερωτήματα θέτει εύγλωττα η Ικάρια πτήση, αξίζει να το διαβάσει κανείς για να κάνουμε μια τέτοια συζήτηση.

Ο λανθάνων αντισημιτισμός του Άκη Γαβριηλίδη ανοίγει το δρόμο προς το φασισμό

---

Γράφει ο Κώστας Παλούκης
Ο Άκης Γαβριηλίδης πρόσφατα έγραψε ένα λίβελλο εναντίον της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και του ΝΑΡ με τίτλο «Καμιά δικαίωση του αντισημιτισμού τής ΑΝΤΑΡΣΥΑ». Σκοπός του να στιγματίσει τον χώρο αυτό αρνητικά. Το βασικό του επιχείρημα είναι αυτό: «Ωστόσο, όπως μπορεί να δει κανείς, πριν ακόμα από το κείμενο της ανακοίνωσης είναι αναρτημένη μία φωτογραφία του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη … καθισμένου δίπλα στον τότε πρωθυπουργό του Ισραήλ, Σίμον Πέρες!». Το επιχείρημα υποτίθεται ότι δένει με βάση ένα πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Πριν προ δεκαετίας. Στο πρωτοσέλιδο αυτό υπάρχει μία φωτογραφία ενός παλαιστίνιου με το νεκρό παιδί του στα χέρια και τον τίτλο «οι εβραίοι δολοφόνοι πρέπει να πληρώσουν». Ακολουθεί μία τραγική συλλογιστική ισοδύναμη με το «ο μπάτσος είναι όργανο, το μπουζούκι είναι όργανο, άρα ο μπάτσος είναι μπουζούκι» με σκοπό να καταδειχτεί το αντικομμουνιστικό μένος του Γαβριηλίδη. Στην πράξη δένει άσχετα πράγματα μεταξύ τους για να καταλήξει στο προειλημμένο συμπέρασμα.
Μάλιστα στοχοποιεί προσωπικά τους Γιώργο Δελαστίκ, Λεωνίδα Βατικιώτη και το Δίκτυο Σπάρτακος. Οι δύο πρώτοι προφανώς επειδή είχαν την ευθύνη της έκδοσης της εφημ. Πριν. Είναι ηλίθιο να συζητάμε σήμερα κάτι τόσο παλιό και είναι ενδεικτικό του αποπροσανατολιστικού συλλογισμού του Γαβριηλίδη και φυσικά είναι ηλίθιο και εντελώς επινοημένο να συζητάμε για σχέση της παρούσας ανακοίνωσης με τα πρόσωπα αυτά. Όπως γράφει ο Χρήστος Καλαμπόκας,

«οι δηλώσεις ή τα δημοσιεύματα για τα οποία φέρουν ευθύνη οι Δελαστίκ και Βατικιώτης δεν είναι σαφέστατα στην ουσία τους αντισημιτικές, αλλά ενάντια στο Ισραηλινό κράτος/δολοφόνο. Δεν φτάνει η χρήση μιας φράσης για να χαρακτηρίσεις μια δήλωση ως αντισημιτική που είναι εντελώς διαφορετικό πράγμα ιστορικά και πολιτικά. Με την ίδια έννοια, όπως από άλλους έχει καταγγελθεί, το σύνθημα «Φονιάδες των Λαών Αμερικάνοι» είναι καταδικαστικό για μια ολόκληρο ήπειρο. Θα μπορούσα να βρω εκατοντάδες δηλώσεις για τα πιο απλά πράγματα και να χαρακτηρίσω οποιονδήποτε με όποιο επίθετο θέλω.. Ατυχείς και Λάθος δηλώσεις που πρέπει να κριτικάρονται ναι, όχι όμως και αντισημίτικες….Σιγά μην είναι ο Γιώργος και ο Λεωνίδας Αντισημίτες…Έχουν τις απόψεις τους για διάφορα θέματα …αλλά για να θυμηθούμε λιγάκι, όταν το 92 όλοι ορκίζονταν στην ΕΕ ο Δελαστίκ συνέβαλε αποφασιστικά σε βιβλίο που αποκάλυπτε την στενή σχέση της ΕΕ με τον ανερχόμενο νεοφασισμό στην Ενωμένη Γερμανία …»

Ας δούμε τώρα, όμως γιατί ο Γαβριηλίδης στοχοποιεί το Δίκτυο Σπάρτακος. Σε μία πρόσφατη ανακοίνωση το Δίκτυο γράφει:

«ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΠΡΟΤΙΜΑ ΤΟ ISIS! Το Ισραήλ δεν διστάζει να δημιουργεί «ανίερες συμμαχίες» με πρώην ορκισμένους εχθρούς του, όπως η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος και οι χώρες του Κόλπου. Σκοπός πάντα το συμφέρον, η ασφάλεια και οι γεωστρατηγικές επιδιώξεις του Ισραήλ, που δεν διστάζει να συμμαχήσει ακόμη και με τον διάβολο για την εξυπηρέτηση των εθνικών του επιδιώξεων. Και αυτή την φορά ο «διάβολος» είναι ο χειρότερος διάβολος της περιοχής, η εξτρεμιστική ισλαμική οργάνωση ISIS ή Ισλαμικό Κράτος (ΙΚ).»

Το Δίκτυο Σπάρτακος κατηγορείται ως αντισημιτικό γιατί καταγγέλλει το κράτος του Ισραήλ. Ποιος είναι λοιπόν αυτός που συνδέει τον σημιτισμό με το κράτος του Ισραήλ και μάλιστα θέλει να υπερασπιστεί το δεύτερο στο όνομα του αντισημιτισμού; Μα φυσικά ο Γαβριηλίδης. Και όπως θα σημειώσουμε στη συνέχεια αυτό είναι εντελώς επικίνδυνο και ανοίγει το δρόμο στο φασισμό.
Πριν όμως προχωρήσουμε στην αποδόμηση του ίδιου του επιχειρήματος έχει σημασία να τονιστεί ο λανθάνων αντισημιτισμός του Άκη Γαβριηλίδη. Ο Γαβριηλίδης ενοχλείται, υποτίθεται, και θεωρεί αντισημιτισμό την κριτική της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και του ΝΑΡ στη συνεργασία του ελληνικού κράτους με το κράτος του Ισραήλ. Όπως σημειώνει ο Μπάμπης Κουρουνδής, μέλος της ΑΝΤΑΡΣΥΑ ούτως ή άλλως θα υπήρχε κάθε λόγος να συνδεθεί ο Μητσοτάκης με το κράτος του Ισραήλ αφού επί των ημερών του συνάφθηκαν διπλωματικές σχέσεις της Ελλάδας με αυτό. Και αυτή η κριτική είναι εύστοχη διότι το κράτος του Ισραήλ δεν είναι ένα κράτος όπως όλα τα άλλα, αλλά ένα καταστατικά ρατσιστικό κράτος, ένα κράτος-απαρτχάινττ απέναντι στους Παλαιστίνιους. Αυτά δεν έχουν σχέση με τους εβραίους γενικά, πάμπολλοι,-ες εκ των οποίων είναι αντισιωνιστές.
Ποιος είναι λοιπόν ο αντεστραμμένος και εν τέλει λανθάνων αντισημιτισμός του Γαβριηλίδη; Εάν δεν κάνει κάποιος την παραπάνω παραδοχή του Κουρουνδή οδηγείται στην εξής αντισημιτική χυδαιότητα: επιλέγει να κρύψει τον ρατσιστικό χαρακτήρα του κράτους του Ισραήλ πίσω από τον «αντισημιτισμό». Συνδέει λοιπόν από το παράθυρο τα θύματα των εβραίων σε όλη την Ευρώπη κατά τον ύστερο 19ο αιώνα, τους εβραίους θύματα του Άουσβιτς, δηλαδή της μεγαλύτερης βαρβαρότητας που είδε ποτέ ο ανθρώπινος κόσμος, με την πολιτική του Ισραήλ. Εάν θεωρεί πρόβλημα την καταδίκη του Ισραήλ στο όνομα της καταδίκης του αντισημιτισμού στηρίζει δηλαδή ένα άλλο βάρβαρο έγκλημα, αυτό σε βάρος των παλαιστινίων και μάλιστα στο όνομα των εβραίων θυμάτων. Καταλαβαίνει λοιπόν κανείς πως αυτή ακριβώς η διασύνδεση εβραίων θυμάτων και παλαιστινίων θυμάτων είναι ο κοινός τόπος του φασισμού. Αυτά είναι τα κοινώς αποδεκτά επιχειρήματα που μπορεί να διαβάσει σε φασιστικά σχόλια, έντυπα, ιστοσελίδες, σε ακροδεξιές ρητορικές.
Αντιλαμβάνεται κανείς ότι η διάχυση αυτής της διασύνδεσης από «αντισημίτες» και «αριστερούς» διανοούμενους, όπως ο Γαβριηλίδης, επικοινωνεί ως κοινός τόπος με το φασισμό. Οι μεν υπερασπίζονται το δολοφόνο κράτος του Ισραήλ στο όνομα της καταδίκης του αντισημιτισμού, οι δε υπερασπίζονται τον αντισημιτισμό και κατ’ επέκταση τη βαρβαρότητα του κάθε Άουσβιτς στο όνομα των αθώων θυμάτων της Παλαιστίνης. Οι μεν δηλαδή προϋποθέτουν τους δε.
Ο Άκης Γαβριηλίδης λοιπόν με αυτόν τον τρόπο επιδεικνύει έναν λανθάνοντα αντισημιτισμό πολύ επικίνδυνο γιατί ακριβώς επικοινωνεί με τον φασισμό και του ανοίγει διάπλατα την πίσω πόρτα. Κάθε δημοκρατικός πολίτης, κάθε ελεύθερα σκεπτόμενος άνθρωπος οφείλει να καταδικάσει τέτοιες θεωρίες γιατί ακριβώς είναι επικίνδυνες και να απομονώσει τους παραγωγούς τους.
Ο ίδιος στην αρχή του κειμένου του υποστηρίζει πως γενικά οι επικρίσεις καθαυτές της ΑΝΤΑΡΣΥΑ εναντίον του Μητσοτάκη είναι απολύτως ορθές. Στη συνέχεια όμως φαίνεται κάπως ενοχλημένος με την επιχειρηματολογία της ΑΝΤΑΡΣΥΑ:

«Σε αυτήν, ο Μητσοτάκης χαρακτηρίζεται «άνθρωπος για «όλες τις δουλειές» της άρχουσας τάξης, αρχιτέκτονας της βρώμικης αποστασίας του ’65, «γεφυροποιός» της χούντας με το βασιλιά και τον αστικό πολιτικό κόσμο, αρχιερέας του πιο άγριου νεοφιλελευθερισμού που έβαψε τα χέρια του με το αίμα του αγωνιστή καθηγητή Ν. Τεμπονέρα …». Και αρκετά ακόμα.»

Εδώ λεκτικά διαφαίνεται η δυσανεξία του Γαβριηλίδη απέναντι στις διαπιστώσεις της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Μάλιστα, σταματάει στο σημείο αυτό της ανακοίνωσης και δεν αναφέρει το υπόλοιπο που είναι ως εξής: «Ήταν αυτός που εισήγαγε για πρώτη φορά τη λέξη «λαθρομετανάστης» στον δημόσιο λόγο, που έστειλε φρεγάτες στον Κόλπο κάνοντας τη χώρα συνένοχη σε μια άθλια ιμπεριαλιστική εκστρατεία, που πριμοδότησε με κάθε τρόπο τον εθνικισμό και τον ρατσισμό, ήταν ο πρωθυπουργός που είπε στα σώματα ασφαλείας «το κράτος είστε εσείς». Ο Γαβριηλίδης δε θέλει ο Μητσοτάκης να ταυτιστεί με τον εθνικισμό και το ρατσισμό ούτε με τον πόλεμο. Θέλει να είναι ένας φιλειρηνικός πολιτικός.
Γιατί αυτό; Γιατί ο Γαβριηλίδης συμφωνεί με το Μητσοτάκη, όπως γράφει ο ίδιος στο δικό του σημείωμα:

«Εδώ όμως ούτε αυτή η μεταμφίεση μπορεί να λειτουργήσει: ο Πέρες αν μη τι άλλο ήταν αυτός που διεξήγαγε μακροχρόνιες συνομιλίες με τον Αμπάς και τον Αραφάτ οι οποίες οδήγησαν στη συμφωνία του Όσλο, λίγα μόλις χρόνια πριν από τη συνάντησή του αυτή με τον Μητσοτάκη».

Το κράτος του Ισραήλ αθωώνεται λοιπόν στο πρόσωπο του Πέρες. Ο Γαβριηλίδης ενοχλείται γιατί κάποιοι επιμένουν να λένε πως το κράτος αυτό είναι ένα καταστατικά ρατσιστικό κράτος. Ο Γαβριηλίδης με άλλα λόγια υπερασπίζεται ανοιχτά ένα ρατσιστικό κράτος, ένα φασιστικό κράτος, ένα κράτος – απαρτχάιντ. Για άλλη μια φορά λοιπόν ο Γαβριηλίδης ανοίγει το δρόμο προς το φασισμό, γιατί ακριβώς αυτή είναι η ρητορική της άκρα δεξιάς.
Αλλά ας φύγουμε από το ζήτημα του αντισημιτισμού και ας επιστρέψουμε στο περιεχόμενο του ίδιου του κειμένου της ΑΝΤΑΡΣΥΑ: δηλαδή την αποδόμηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Ποιος κερδίζει άραγε από αυτόν τον αποπροσανατολισμό από το βασικό περιεχόμενο της ανακοίνωσης; Θα συμφωνήσουμε με τον Σπύρο Μαρκέτο:

«Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ είναι η μόνη πολιτική δύναμη που έβγαλε μια σωστή ανακοίνωση για τον Μητσοτάκη, πράγμα που δεν έκανε δυστυχώς καμία άλλη δύναμη της αριστεράς. Ακριβώς επειδή έτσουξε η ανακοίνωση κάποιοι πετάνε τη μπάλα στην κερκίδα μιλώντας για φανταστικούς αντισημιτισμούς.»

Θα προσθέσουμε ότι αυτή ανακοίνωση αναπαράχθηκε από χιλιάδες ανθρώπους που δεν έχουν καμία σχέση με την ΑΝΤΑΡΣΥΑ πολιτικά και έγινε αναφορά σε όλα τα έντυπα. Γιατί; Γιατί εξέφρασε τα πραγματικά συναισθήματα της χειμαζόμενης εργατικής πλειοψηφίας αυτού του τόπου. Και σε αυτό λοιπόν το σημείο ο Γαβριηλίδης εμφανίζεται να πολώνεται μαζί με την αντίδραση προσπαθώντας συνειδητά και όχι άθελά του να χτυπήσει τη μοναδική ανακοίνωση που αποδομεί τον Μητσοτάκη.
Ποια είναι η σημασία να αποδομηθεί ο Μητσοτάκης σήμερα; Θα συμφωνήσουμε με την ανακοίνωση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Το γεγονός ότι σήμερα η νεοφιλελεύθερη πολιτική, την οποία με κάθε μέσο υποστήριξε ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, έχει γίνει η εφαρμοσμένη πολιτική τόσο του δικού του κόμματος, της ΝΔ, όσο και του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ, δεν τον δικαιώνει. Ίσα ίσα αποδεικνύει τη φτώχεια που θα είχε επιβληθεί εδώ και δεκαετίες αν ο εργαζόμενος λαός δεν είχε ανατρέψει τη λαίλαπα των ιδιωτικοποιήσεων που είχε βάλει μπροστά. Η πολιτική του Κυριάκου Μητσοτάκη με άλλα λόγια.
Το ΚΚΕ και ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ είναι οι κληρονόμοι του «βρώμικου 89» και το βλέπουμε σήμερα να υψώνεται μπροστά μας. Οι δεύτεροι ξανά σε συνεργασία με ένα δεξιό κόμμα κυβερνούν εφαρμόζοντας το πρόγραμμα του Μητσοτάκη. Οι πρώτοι έχουν εγκαταλείψει τη μάχη για την ανατροπή κι έχουν φτάσει να είναι απολογητές της ΕΕ και του Ευρώ. Η εφημερίδα Πριν, το ΝΑΡ, το Δίκτυο Σπάρτακος και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ πρωταγωνιστούν στα κινήματα ενάντια στο ρατσισμό, το φασισμό και το σεξισμό από μία εργατική, ταξική, διεθνιστική και κομμουνιστική προοπτική. Είναι οι κληρονόμοι του καθαρού 89. Η αντικαπιταλιστική αριστερά είναι το άτακτο παιδί που δε δέχτηκε το συμβιβασμό, όταν ο Γιώργος Γράψας, γραμματέας τότε της ΚΝΕ, περήφανα δήλωσε «Φυσικά και δεν θα υπακούσω». Και σήμερα αυτό ακριβώς έκαναν με την ανακοίνωση για το Μητσοτάκη: δεν υπάκουσαν στη συναίνεση της αριστεράς. Φύσηξαν κόντρα.
Τύποι σαν τον Γαβριηλίδη μέχρι μεδούλι φιλοευρωπαϊστές ανέλαβαν το βρώμικο ρόλο, αυτοί που μέσα στο ΣΥΡΙΖΑ συνεργάστηκαν με αντισημίτες και εθνικιστές, αυτοί που στήριξαν την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ, δηλαδή την κυβέρνηση σε συνεργασία με ένα ακροδεξιό και αντισημιτικό κόμμα. Ναι αυτοί έχουν το θράσος να μιλούν. Για άλλη μια φορά πέμπτη φάλαγγα του φασισμού. Ας τους γυρίσουμε την πλάτη.

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΑΔΑ (1914-1950)

oι Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ-economia Publishing με την υποστήριξη του European Public Law Organization (EPLO) σάς προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΑΔΑ (1914-1950) του δρ. Άγγελου Φ. Βλάχου τη Δευτέρα 29 Μαΐου 2017 στις 18.30 στο ΕΒΕΑ (Ακαδημίας 7, 106 71 Αθήνα).

Oμιλητές: 

Αλέξανδρος Βασιλικός, Πρόεδρος ΕΞΑAA, Aντιπρόεδρος ΞΕΕ

Χριστόφορος Βερναρδάκης, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο ΑΠΘ, Υπουργός Επικρατείας

Χριστίνα Κουλούρη, καθηγήτρια Ιστορίας Παντείου Πανεπιστημίου

Aντώνης Λιάκος, oμότιμος καθηγητής Ιστορίας Πανεπιστημίου Αθηνών 

Πάρις Τσάρτας, καθηγητής Τουριστικής Ανάπτυξης του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου,    τέως Πρύτανης Πανεπιστημίου Αιγαίου
Tην παρουσίαση θα συντονίσει ο Αντώνης Δ. Παπαγιαννίδης, Γενικός Διευθυντής του Ομίλου economia